AI nog niet praktisch genoeg: UiPath ziet zijn kans schoon met RPA

Zo nu en dan betreedt een grote speler die al wat langer bestaat officieel de Nederlandse markt. Dergelijke partijen zitten vaak flink in de lift, waarop ze besluiten een vestiging in Nederland te openen. UiPath is daar een voorbeeld van. De leverancier van Robotic Process Automation (RPA)-software is sinds begin dit jaar met een eigen locatie actief in Nederland. We besloten in gesprek te gaan met Maurits Houck, Country Manager Nederland bij UiPath.

Eigenlijk is UiPath een speler die duidelijk het moment mee heeft. In de IT-wereld praat nu zo’n beetje iedereen over kunstmatige intelligentie (AI). Hoewel AI anders is dan RPA, zal een groeiende interesse in één van de technologieën de ander ongetwijfeld goed doen. Een recente studie van KPMG voorspelt bijvoorbeeld dat de investeringen door enterprises in AI, machine learning en RPA 232 miljard dollar (bijna 200 miljard euro) bereiken in 2025. Niet voor niets worden beide technologieën in één onderzoeksresultaat opgenomen.

De twee technologieën verschillen natuurlijk wel op meerdere manieren van elkaar. Om het toch even eenvoudig uit te leggen: met RPA zet een bedrijf een softwarerobot in om menselijk handelen te kopiëren, terwijl AI menselijke intelligentie simuleert door middel van machines. De eerste is dan ook een proces-gedreven techniek, tegenover het data-afhankelijke AI. Doen versus denken.

Zinvolle investeringen?

Ook Houck ziet dat het in zijn totaliteit om een booming market gaat, maar wijst op de enorme investeringen die in AI omgaan. Of het nu gaat om een grote verzekeraar of consultancybedrijf; ze gebruiken inmiddels honderden machine learning-toepassingen. Het is maar de vraag of die enorme bedragen altijd zinvol zijn. Houck kan zich wel vinden in de onderzoeksresultaten van KPMG. De investeringen zijn inderdaad belangrijk voor de toekomst, al vreest het rapport dat veel van de investeringen niet per se zinvol zijn.

Het betreffende rapport stelt dat het niet duidelijk is of de meeste bedrijven wel begrijpen dat intelligente automatisering draait om het veranderen van zakelijke processen, en het herstructureren van de organisatie rond de nieuwe processen. Die ontwikkeling wordt gedreven door technieken die tot dusver nog niet bestonden. Daardoor moet het zakelijke model wisselen van één waarbij mensen ondersteund worden door technologie, naar één waarin technologie ondersteund wordt door mensen.

Volgens KPMG zijn veel bedrijven dan ook niet altijd klaar voor het in gang zetten van de veranderingen. Voor het personeel zijn implicaties bijvoorbeeld niet altijd duidelijk, terwijl er uit honderden technieken gekozen kan worden.

Twee technologieën vullen elkaar aan

Als we die studie als uitgangspunt nemen, kunnen we stellen dat AI zich momenteel in een lastige situatie bevindt. Houck ziet daar verschillende redenen voor. Hoofdzakelijk denkt hij aan de moeilijke integratie in business processen, maar ook het hoge kostenplaatje en het begrijpen van AI ziet hij als belemmeringen. UiPath wil met name dat lastig opstapje, de integratie in processen, met RPA adresseren. Houck noemt dit het plaveien van de weg naar AI.

In essentie is RPA er voor het stroomlijnen van repetitieve, regelgebaseerde business processen. In plaats van dat een mens saaie dingen doet, wordt een robot daarvoor ingezet. “To take the robot out of the human”, omschrijft Houck de boodschap van RPA. Daarbij kun je denken aan het automatiseren van allerlei eenvoudige taken, zoals inloggen in een ERP-systeem.

Wat dat betreft kunnen we de twee technologieën zien als middelen die elkaar aanvullen. De robot voert het business process uit in plaats van een mens. Als daar plotseling een onderdeel van een machine learning-toepassing bij komt kijken, dan past RPA dat in het proces in. De eerder genoemde honderden machine learning-toepassingen moeten geactiveerd en gevoed worden, hetgeen de robots doen. En AI maakt de robot op zijn beurt weer slimmer.

Verdere ontwikkeling

Uiteraard roept dit ook wat vragen op. Het klinkt alsof RPA de wat vroegere versie van een robot is. AI zal zich blijven ontwikkelen, waardoor die technologie voor steeds meer taken ingezet kan worden. Zal AI dan RPA voorbij streven, zodat het zelf dergelijk taken kan uitvoeren?

Een eenduidig antwoord waar iedereen zich in kan vinden is er momenteel nog niet. Analist Graig Le Clair van Forrester stelde bijvoorbeeld onlangs tegenover ITWeb dat, als RPA hetzelfde blijft doen als het altijd gedaan heeft, de groei uiteindelijk stopt en terug gaat lopen. Er wordt daarbij wel nadrukkelijk gezegd dat die terugloop plaatsvindt als RPA hetzelfde blijft, door weinig begrip te hebben van procespatronen en context.

Houck zet hier tegenover dat UiPath in de komende zes maanden een “self-healing robot” introduceert, waar hij een voorbeeld van geeft. Stel je voor dat er gegevens ingevoerd worden in een pc. Er volgt een onverwachte foutmelding die zegt dat de schijf vol is. Een dergelijke foutmelding kan een mens vaak eenvoudig oplossen, maar een robot kan daardoor in de war raken. Door daar wel op in te kunnen haken wil UiPath op korte termijn relevant blijven, om daarna nog meer features toe te voegen.

Daarmee kan UiPath wel eens de juiste richting op gaan. Forrester ziet namelijk ook dat de RPA-markt zou kunnen groeien. Dit onder de voorwaarden dat RPA-systemen AI integreren en procesdoelen begrijpen. In eerste instantie door eenvoudige taken over te nemen, om daarna de opgedane kennis te gebruiken voor het nemen van besluiten. Die besluiten hebben betrekking op niet-routinematige kantoorwerk en sales-gerelateerde taken. Toch maakt Forrester de kanttekening dat daarna waarschijnlijk steeds meer werk door AI uitgevoerd wordt, waardoor de verouderde RPA-robots naast slimmere metgezellen werken.

Voorlopig geen bedreiging

Daartegenover staat natuurlijk dat je de rollen nu om zou kunnen draaien. AI is momenteel nog vrij jong, terwijl RPA door Houck als volwassen omschreven wordt. Tien jaar geleden bestonden er immers al vergelijkbare tools. Dan hebben we het over computer vision, waarbij software ingezet wordt voor het lezen van computer schermen. UiPath begon tien jaar geleden als een partij die zich daar in specialiseert. Zowel het bedrijf als de techniek ontwikkelde zich verder, waaruit het wat geavanceerdere RPA bestond.

Van AI kunnen we dat nog niet zeggen. Inmiddels zijn er uiteraard tal van use cases. Recentelijk bespraken we bijvoorbeeld AI-engine Coleman van Infor, maar ook SAP Leonardo is een bekend voorbeeld. Hoewel de potentie keer op keer zichtbaar is, kunnen we stellen dat dergelijke toepassingen nog volop in ontwikkeling zijn. De technologie kan naarmate de tijd vordert praktischer worden.

En voor kunstmatige intelligentie geldt tevens dat er niet veel AI-bedrijven meer dan tien jaar bestaan, wat ook wel iets over de huidige staat zegt. Bijvoorbeeld Deepmind, het AI-bedrijf van Google, is opgericht in 2010. OpenAI is weer een ander voorbeeld van een wat bekender AI-merk, dat sinds 2015 bestaat. Genoeg aanwijzingen tonen dus de onvolwassenheid van AI aan. Zoals AI Evangelist EMEA Julien Simon van AWS het ons eerder mooi omschreef: “Een AI heeft het niveau van een 5-jarige.”

Open karakter

Houck benadrukt de snelle ontwikkelingen rondom kunstmatige intelligentie echter nauwgezet te volgen. Dat is belangrijk voor het platform van UiPath, dat een open karakter kent. Als iemand een slimmere robot maakt dan UiPath, dan juicht het bedrijf dat van harte toe. Vervolgens wordt de ontwikkelaar gestimuleerd om zijn technologie compatibel te maken met het platform van de RPA-specialist. Op dat moment is UiPath degene die verschillende taken uitvoert, zoals de robot aan- en uitzetten.

Uiteindelijk wil het bedrijf met zijn sterke focus op een open karakter anders zijn dan de concurrentie. Dat klinkt natuurlijk mooi, maar ook een concurrent als Automation Anywhere biedt daar API’s voor aan. Zo kent het platform van de concurrent eveneens een open architectuur die de mogelijkheden verder uitbreidt.

Houck voegt hier nog aan toe dat UiPath een gratis community-versie biedt. Naar eigen zeggen heeft het bedrijf hierdoor de grootste community van de RPA-specialisten. Wat ons betreft een mooie prestatie, aangezien de top drie spelers (naast UiPath en Automation Anywhere is dat Blue Prism) ook actief zijn met een trial uitvoering.

Daarnaast is UiPath in ieder geval de concurrentie voor door als eerste van de grote drie een Nederlandse locatie te openen. Daarmee kan het bedrijf wel eens een trend hebben gezet, realiseert ook Houck zich. Hij verwacht zelf dat de andere twee spelers de komende zes maanden in ons land actief worden. Voor ons reden genoeg om de RPA-industrie en UiPath te blijven volgen.