Scholen weten zich geen raad met leerlingen die mobieltjes en smartphones in de klas gebruiken. Het beleid is chaotisch en leidt tot concentratieproblemen bij leerlingen. Daarnaast worden mobiele telefoons steeds vaker ingezet om leerlingen of zelfs leraren te pesten.

Dat zegt de Nationale Academie voor Media en Maatschappij in haar vandaag verschenen onderzoeksrapport. Woordvoerster Liesbeth Hop: "Het probleem begint al bij de naïviteit van het Nederlands onderwijs; zij zijn onvoldoende op de hoogte van de mogelijkheden van de huidige mobieltjes en smartphones. Het zijn in veel gevallen niet slechts telefoons, maar zij bieden volledig toegang tot het internet. Smartphones blijken zelfs te worden ingezet als wapens tegen leeftijdsgenoten en onderwijzend personeel."

Ook geeft ze aan dat de mobieltjes geen positieve invloed hebben op veiligheid en educatie: "Leerlingen blijken te vaak vrij spel te krijgen in het gebruik van mobieltjes en/of smartphones. Dat blijkt ten koste te gaan van de veiligheidsituatie binnen de school, maar verstoort ook het educatieve proces van leerlingen."

De scholen en de leerkrachten zijn vaak onvoldoende op de hoogte van de mogelijkheden van de nieuwste smartphones. Ook hebben ze nauwelijks afspraken gemaakt over het gebruik van de mobiele telefoons op school en als zij al afspraken op papier hebben staan, worden deze niet eenduidig en consequent gehandhaafd. Het onderzoeksinstituut pleit ervoor om harde afspraken te maken over wat wel en niet is toegestaan. Daarnaast adviseert ze om zogeheten MediaCoaches aan te stellen, die als aanspreekpunt kunnen fungeren voor alle mediagerelateerde zaken binnen de school.

In het onderzoek komen ook uitspraken naar voren van leerlingen en leerkrachten die een enorm duidelijk beeld schetsen van de situatie. Zo zegt een leerling: "Ik weet zeker dat veel leraren van onze school helemaal niets weten van wat een BlackBerry kan. Als ik zeg dat ik ping, dan kijken ze me aan alsof ik het over Kabouter Plop heb."

Een andere leerling zegt: "Ik vind het gewoon zielig voor die man. Er is een Hyves pagina aangemaakt door een paar leerlingen waar hij helemaal zwart wordt gemaakt en hij weet er zelf niet eens van."

Maar ook uit reacties van leerkrachten blijkt dat het beleid onduidelijk is en er eigenlijk niet wordt ingegrepen. "Ik ga geen mobieltjes afpakken omdat ik dan een conflict in de klas heb en ik liever wil lesgeven".

Het is duidelijk dat de snelle groei van de ICT- en de smartphone-markt binnen het onderwijs voor de nodige problemen zorgen. Iets waar wellicht ook een rol voor de ICT’ers op scholen is weggelegd, zij zijn vaak beter op de hoogte van de mogelijkheden van smartphones en kunnen wellicht andere leerkrachten helpen of zorgen voor een beter beleid omtrent het gebruik van smartphones op scholen.

De Nationale Academie voor Media en Maatschappij heeft van januari tot mei 2011 een kwalitatief onderzoek gehouden onder 120 Nederlandse scholen. Het onderzoek bestond uit individuele gesprekken met 149 directieleden en onderwijzend personeel en 40 groepsgesprekken met 260 leerlingen.