De voortdurende uitbreiding van digitale diensten en de snelle opkomst van kunstmatige intelligentie zorgen voor een sterke groei van de datacentersector. Brancheprognoses wijzen op een aanzienlijke uitbreiding van de datacentercapaciteit in Europa in de komende jaren. Deze groei vertaalt zich direct in een forse toename van de elektriciteitsvraag. Volgens het Internationaal Energieagentschap (IEA) bedroeg het elektriciteitsverbruik van datacenters in Europa in 2022 ongeveer 100 TWh en zal dit naar verwachting stijgen tot bijna 150 TWh in 2026.
Als gevolg hiervan is er, naast nieuwe opwekkingscapaciteit, behoefte aan nieuwe elektrische infrastructuur, met name transformator- en verdeelstations, om deze digitale knooppunten van stroom te voorzien. Tegelijkertijd moeten we bij het uitbreiden van deze capaciteit nadrukkelijk rekening houden met de milieu-impact en strengere Europese regelgeving.
EU-verbod op F-gassen raakt energie-infrastructuur
Dit is des te relevanter nu de Europese F-gasverordening is ingegaan. Vanaf nu moet nieuwe middenspanningsschakelapparatuur (MS) tot 24 kV vrij zijn van zwavelhexafluoride (SF6) en andere F-gassen.
SF6 speelt al jarenlang een belangrijke rol in de elektrotechnische sector, omdat het een zeer goede elektrische isolator is en een sterk vlamboogdovend vermogen heeft. Dit is cruciaal om de stroomtoevoer op netspanningsniveau veilig en betrouwbaar te onderbreken bij storingen.
SF6 is echter het krachtigste bekende broeikasgas. Volgens het Zesde Evaluatierapport (AR6) van het IPCC heeft SF6 een Global Warming Potential (GWP) van 24.300 over een periode van 100 jaar. Eén kilogram SF6 houdt over een eeuw evenveel warmte in de atmosfeer vast als 24.300 kilogram CO₂. Vanwege dit hoge opwarmingsvermogen en de risico’s op lekkage gedurende de levenscyclus, verbiedt de Europese verordening nu nieuwe SF6-gebaseerde middenspanningsinstallaties tot 24 kV in de 27 EU-lidstaten. Rond 2030 worden verdere verboden verwacht voor hogere spanningsniveaus tot 52 kV.
De strategische waarde van SF6-vrije oplossingen voor datacenters
De overstap naar SF6-vrije technologie is niet alleen een wettelijke verplichting, maar biedt ook kansen voor modernisering en operationele efficiëntie. Voor datacenters is een duurzaamheidsprofiel inmiddels een cruciale factor bij het voldoen aan de strengere eisen van ‘anchor tenants’, grote strategische (hoofd)huurders die een aanzienlijk deel van de capaciteit afnemen.
Marktonderzoek laat steeds vaker zien dat duurzaamheid een belangrijke onderscheidende factor is bij de selectie van een datacenterdienstverlener. Zo beschouwt meer dan 89% van de organisaties de efficiëntie en duurzaamheid van hun datacenters als zeer of enigszins belangrijk, en geeft 21,9% aan dat ecologische duurzaamheid inmiddels een significante drijfveer is voor IT-investeringen. Ander onderzoek toont aan dat de Europese markt voor groene datacenters in 2024 werd gewaardeerd op 20 miljard Euro en zal naar verwachting groeien tot 60 miljard Euro in 2030, met een samengestelde jaarlijkse groei (CAGR) van 19,9%.
Naast de ecologische winst biedt de transitie financiële voordelen. De hoge recyclingkosten van installaties aan het einde van de levensduur die gepaard gaan met SF6-gas kunnen oplopen tot 10–20% van de initiële investering. Deze komen te vervallen, wat resulteert in een lagere Total Cost of Ownership (TCO), met potentiële besparingen van 20–30% over de volledige levenscyclus van de installatie.
Alternatieven in de praktijk
De industrie heeft inmiddels volwassen alternatieven ontwikkeld voor SF6-gebaseerde middenspanningsinstallaties. Deze maken gebruik van bijvoorbeeld zuivere lucht als isolatiemedium in combinatie met vacuümtechnologie voor het schakelen.
Moderne oplossingen zijn ontworpen om vergelijkbare prestaties en betrouwbaarheid te leveren als traditionele installaties, met behoud van een compacte footprint. Daarbij wordt nadrukkelijk ingezet op operationele continuïteit, zodat de overstap beperkt impact heeft op bestaande processen en onderhoudsroutines. Daarnaast ondersteunen nieuwe ontwerpen circulariteit, met een langere operationele levensduur (bijvoorbeeld van 30 naar 40 jaar) en componenten die beter bestand zijn tegen intensiever schakelen — relevant in een energiesysteem met meer variabele opwekking uit zon en wind.
Conclusie: Voorbereiding op een SF6-vrije toekomst
De uitfasering van F-gassen is een onomkeerbare realiteit voor de Europese energie-infrastructuur. Voor datacenterleiders is het essentieel om nu samen te werken met partners die zowel de nieuwe technologieën beheersen als de specifieke operationele eisen van de sector begrijpen. Het tijdig interpreteren van de F-gasverordening is de eerste stap naar een toekomstbestendig en emissiearm energienetwerk.
Dit is een ingezonden bijdrage van Schneider Electric. Via deze link vind je meer informatie over de mogelijkheden van het bedrijf.