AI-model Mythos van Anthropic heeft een fundamentele zwakte blootgelegd in HAWK, een kandidaat-algoritme voor post-quantumcryptografie. De ontdekking was voor de ontwikkelaars aanleiding om HAWK terug te trekken uit de standaardisatieprocedure van het Amerikaanse NIST. De aanval vormt geen direct risico voor bestaande versleuteling, maar laat wel zien dat AI een steeds grotere rol kan spelen bij cryptografisch onderzoek, meldt Ars Technica.
HAWK was een van de algoritmen die door het Amerikaanse National Institute of Standards and Technology (NIST) werd geëvalueerd voor toekomstige post-quantumstandaarden. Het digitale handtekeningsalgoritme had al twee beoordelingsrondes doorstaan en bevond zich in een derde evaluatiefase, waarin juist wordt gezocht naar subtiele kwetsbaarheden.
Die kwetsbaarheid werd met behulp van Anthropic’s AI-beveiligingsmodel Mythos gevonden. Volgens Ars Technica wist het model een bestaande aanval op HAWK zo te verbeteren dat de effectieve sleutelsterkte ongeveer werd gehalveerd. Daarmee voldeed het algoritme niet langer aan de gewenste veiligheidsmarges, waarna de ontwikkelaars het uit de standaardisatieprocedure terugtrokken.
AI combineert bestaande technieken
Opvallend is dat Mythos geen nieuwe wiskundige methode ontwikkelde. Het model combineerde bestaande cryptografische technieken op een manier die onderzoekers nog niet eerder hadden toegepast.
Matthew Green, hoogleraar cryptografie aan Johns Hopkins University, noemt juist dat bijzonder. Volgens hem introduceerde de AI geen nieuwe theorie, maar bracht zij bekende hulpmiddelen op een onverwachte manier samen, met een effectief resultaat.
De aanval richt zich op het zogeheten Lattice Isomorphism Problem, de wiskundige basis van HAWK. De kwetsbaarheid kan worden verholpen door de sleutellengte te verdubbelen, maar daardoor neemt ook de benodigde rekenkracht sterk toe. Dat maakt HAWK minder aantrekkelijk dan alternatieve post-quantumalgoritmen als ML-DSA en FN-DSA.
Mythos werd daarnaast ingezet tegen AES, de wereldwijd meest gebruikte symmetrische versleutelingsstandaard. Daar verbeterde het model een bestaande meet-in-the-middle-aanval met een zogeheten Möbius Bridge-techniek.
Volgens Anthropic kan die optimalisatie de benodigde rekentijd voor deze aanval met een factor 200 tot 800 verkorten. De praktische betekenis blijft echter beperkt. De aanval werd uitsluitend uitgevoerd op een verzwakte onderzoeksvariant van AES met zeven versleutelingsrondes. Productieversies van AES gebruiken tien, twaalf of veertien rondes en blijven buiten bereik van deze techniek.
Geen bedreiging voor bestaande cryptografie
Anthropic benadrukt dat de resultaten niet betekenen dat huidige cryptografische standaarden zijn gekraakt. Zowel HAWK als AES werden onderzocht met speciaal voorbereide testvarianten voor wetenschappelijk onderzoek. Bovendien vereisen de aanvallen enorme hoeveelheden rekenkracht en zijn ze buiten een laboratoriumomgeving niet uitvoerbaar.
Wel ziet Anthropic hierin een aanwijzing dat grote taalmodellen steeds beter worden in cryptanalyse. Volgens het bedrijf kan dat ertoe leiden dat onderzoekers in de toekomst meer tijd kwijt zijn aan het controleren van door AI gevonden kwetsbaarheden dan aan het ontdekken ervan.
Tegelijk blijft de vraag hoeveel voordeel Mythos werkelijk heeft opgeleverd. HAWK was nog een relatief jong algoritme en het is niet uit te sluiten dat traditionele cryptografen dezelfde zwakte op korte termijn ook hadden ontdekt. Voor langer bestaande cryptosystemen, zoals RSA en elliptische-curvecryptografie, heeft Anthropic vooralsnog geen vergelijkbare resultaten gepubliceerd.