Voor veel grote organisaties is het afscheid nemen van mainframes in de praktijk nauwelijks haalbaar. Dat stellen analisten van Gartner in een recente analyse waarin zij waarschuwen voor overspannen verwachtingen rond generatieve AI bij moderniseringstrajecten.
Volgens de onderzoekers wordt de rol van AI in dit soort projecten structureel overschat. Dat schrijven zij in het rapport “Too Big to Fail: Why Mainframe Exit Projects Are Likely to Fail in the Age of Generative AI.” Een groot deel van de initiatieven die in 2026 zijn gestart met als doel om mainframes uit te faseren, zal naar verwachting niet opleveren wat vooraf werd gehoopt. De technologie blijkt minder geschikt om complexe legacy-omgevingen snel en betrouwbaar te vervangen dan veel leveranciers suggereren, geeft The Register aan.
AI als graadmeter voor succes
De huidige aandacht voor AI speelt daarbij een belangrijke rol, voegt Heise toe. Binnen de investeringswereld geldt het vermogen van organisaties om AI toe te passen steeds vaker als graadmeter voor succes. Die druk zorgt ervoor dat leveranciers AI nadrukkelijk positioneren in uiteenlopende oplossingen, ook wanneer de toegevoegde waarde beperkt is. Volgens Gartner leidt dat ertoe dat bedrijven AI inzetten op plekken waar het probleem er niet wezenlijk mee wordt opgelost.
In het geval van mainframe-migraties kan dat verstrekkende gevolgen hebben. Projecten dreigen niet alleen duurder uit te vallen dan gepland, maar brengen ook risico’s met zich mee voor de continuïteit van bedrijfsprocessen. Fouten in migratiebeslissingen kunnen leiden tot langdurige verstoringen en nieuwe technische schuld, juist op plekken waar stabiliteit essentieel is.
Tegelijkertijd spelen er ook praktische redenen waarom organisaties naar AI kijken. Het tekort aan specialisten met kennis van mainframes en de vaak omvangrijke technische schuld maken modernisering complex. Generatieve AI lijkt dan een aantrekkelijk hulpmiddel. In de praktijk blijkt de technologie vooral geschikt om die technische schuld inzichtelijk te maken en te documenteren, maar veel minder om legacy-code automatisch om te zetten naar moderne platformen.
Markt voor mainframe-exits krimpt
Gartner verwacht bovendien dat het aantal aanbieders dat zich richt op het ondersteunen van mainframe-exits de komende jaren sterk zal afnemen. Een groot deel van deze markt zal verdwijnen of zich moeten heroriënteren, omdat de beloofde resultaten uitblijven, geeft The Register aan.
De positie van het mainframe zelf blijft ondertussen opvallend stevig. Ondanks de opmars van cloud-native architecturen blijft het platform cruciaal voor toepassingen waarbij betrouwbaarheid, beveiliging en verwerking van grote hoeveelheden transacties centraal staan. In de loop der jaren zijn bovendien enorme hoeveelheden data opgebouwd, die sterk met elkaar verweven zijn. Het volledig verplaatsen van deze omgevingen is voor veel ondernemingen simpelweg niet uitvoerbaar, zowel technisch als financieel.
Steeds meer organisaties lijken dat te erkennen. In plaats van een volledige exit kiezen zij vaker voor een strategie gericht op geleidelijke verbetering van bestaande systemen. De ambitie om mainframes volledig uit te faseren neemt daarmee af, mede doordat het risico en de kosten van dergelijke trajecten moeilijk te rechtvaardigen zijn.