De glasvezelinfrastructuur die decennia geleden in de grond ging, heeft technologisch nog lang niet zijn grenzen bereikt. De explosieve groei van AI-workloads en de opkomst van hyperscalers brengen nieuwe eisen. Daarnaast stellen toenemende eisen rond digitale soevereiniteit de sector voor uitdagingen. We gaan hierover in gesprek met Hans Witdouck, Managing Director van Eurofiber België en Luxemburg.
Witdouck is iemand die je gerust (enigszins oneerbiedig wellicht) een veteraan mag noemen als het gaat om het aanleggen van netwerken. Dit doet hij namelijk al sinds 1994. Eerst coaxnetwerken, daarna glasvezel. Dat was ook ruim 25 jaar geleden, zo rond de dotcom-bubbel, al een technologie die veel aandacht kreeg in specifieke kringen. Sterker nog, de kabels die toen de grond ingingen, zijn nog steeds niet volledig benut.
“We kennen wel de theoretische limieten van glasvezel, maar we hebben nog altijd niet alle technologieën en kunstwerkjes uit de kast gehaald om de volledige bandbreedte te benutten”, aldus Witdouck. Op één glasvezel kan vandaag met standaardtechnologie 1,6 Tbps worden getransporteerd. De backbone hoeft voorlopig dan ook niet opnieuw opengelegd te worden. Moderne subducts van slechts 5 mm bevatten al 288 vezels. Dat is een veelvoud van de 72 vezels die vroeger standaard waren in een volledige kabel.
AI drijft explosieve vraag naar dark fiber
Waar het internet rond de eeuwwisseling een enorme golf van glasvezelinvesteringen veroorzaakte, is het nu de opmars van AI die de vraag naar capaciteit aanjaagt. Hyperscalers nemen intussen niet langer 10 vezelparen af, maar tot 40 paar tegelijk.
“Ze zien dingen die ik vandaag nog niet zie”, erkent Witdouck, als we vragen waarom er zoveel capaciteit afgenomen wordt. “Hun verwachtingen rond AI en de bandbreedtes die daarvoor nodig zijn, zijn dermate groot dat ze vandaag de hand willen leggen op voldoende capaciteit.” Daarbij speelt ook de kostenstructuur mee. De kosten van een glasvezelnetwerk zitten niet zozeer in het aantal vezels, maar voornamelijk in de graafkosten. Als de sleuf toch gegraven wordt, is het economisch logisch om meteen meer vezels mee te nemen.
Dark fiber is glasvezel waarover nog geen licht gestuurd wordt en dat. Dat betekent dat het nog niet in gebruik is en wordt afgenomen op basis van verwacht toekomstig gebruik. Voor trainingsmodellen is enorme bandbreedte nodig om data in één keer naar het datacenter te laden. Inferentiemodellen stellen dan weer hogere eisen aan latency: glasvezel scoort ook daarin beter dan alternatieve verbindingstechnologieën.
Open infrastructuur als kernstrategie
Als we vragen welke rol hij voor Eurofiber ziet in de markt, geeft Witdouck aan dat het bedrijf zich onderscheidt ten opzichte van klassieke operatoren door van meet af aan uitsluitend op professionele klanten te focussen. Bij gevestigde namen als KPN in Nederland of Proximus in België lopen residentiële en professionele netwerken vaak door dezelfde buizen. Dit heeft bij een storing gevolgen voor beide klantengroepen. Eurofiber hanteert een strikte scheiding.
Het bedrijf positioneert zich bovendien als open infrastructuurspeler, geeft Witdouck aan. Operatoren, service providers, system integrators en eindklanten kunnen allemaal gebruikmaken van het netwerk. “Wij leveren eigenlijk een halffabricaat”, legt Witdouck uit. “We werken altijd met partners samen om een eindproduct af te leveren.” Die openheid betekent ook dat klanten zelf kunnen kiezen met welke serviceprovider ze werken, zonder vendor lock-in bij één telecompartij.
Redundantie is meer dan een tweede kabel
De kabelbreuken in de Oostzee hebben het bewustzijn rond netwerkredundantie sterk vergroot. Toch is redundantie een complexer vraagstuk dan het aanleggen van een tweede kabel, zo horen we van Witdouck. Hij geeft hier een duidelijk voorbeeld over dat hij in de praktijk heeft gezien bij een (niet nader genoemde) klant. Deze nam zowel bij Eurofiber als bij een andere operator een lijn af, om er vervolgens achter te komen die tweede operator de lijn inhuurt bij Eurofiber. Dat niet alleen, die lijn loopt ook nog eens door dezelfde buis.
B0venstaande situatie is vanzelfsprekend geen redundantie, geeft Witdouck aan. Zijn advies: “Wij adviseren klanten om een KMZ-file op te vragen van de twee paden, zodat je effectief kunt zien waar pad 1 en pad 2 lopen en waar er geen single point of failure zit.” Echte redundantie vereist niet alleen fysiek gescheiden paden, maar ook aparte netwerkknooppunten (PoP’s). Die volledige 100% redundantie heeft uiteraard een kostenplaatje, maar is technisch volledig realiseerbaar.
Vijf landen, één backbone
Eurofiber is als groep actief in Nederland (sterkste netwerk qua dichtheid), België, Luxemburg, Frankrijk (via overnames) en Duitsland (via een participatie in NGN). Die aanwezigheid in meerdere landen maakt het mogelijk om redundante diensten aan te bieden over landsgrenzen heen. Daardoor kunnen datacenteroperatoren met locaties in Amsterdam, Parijs en Frankfurt verbonden worden via één geïntegreerd netwerk.
Eurofiber verbindt ook vrijwel alle grote datacenters in zijn werkgebied en biedt via Secure Cloud Connect gegarandeerde bandbreedte in een beveiligde omgeving naar publieke cloudproviders. Klanten met een accessnetwerk kunnen zo niet alleen naar een specifiek datacenter, maar ook naar alle andere aangesloten datacenters en publieke clouds.
Meer bandbreedte uit één glasvezel met WDM
Wavelength Division Multiplexing (WDM) is een belangrijke technologie voor enterprise- en backbonenetwerken. Vergelijkbaar met hoe radiofrequenties naast elkaar kunnen bestaan zonder interferentie, plaatst WDM meerdere lasers met een verschillende golflengte naast elkaar op één glasvezel. Elke golflengte draagt een onafhankelijk signaal, waardoor de totale capaciteit van één vezel sterk toeneemt. De eerder genoemde 1,6 Tbps wordt bereikt door meerdere golflengten tegelijk te gebruiken.
Infrastructuur als strategisch fundament
Het mag duidelijk zijn dat de uitdagingen voor Eurofiber niet primair technisch van aard zijn. Dat wil zeggen, de glasvezelcapaciteit is voldoende en de technologie evolueert in het voordeel van operators. Uiteraard moet alles nog wel aangelegd worden op de juiste manier. Verder lijken de voornaamste aandachtspunten te liggen op meer strategische gebieden. Soevereiniteit garanderen voor klanten, quantumbestendige encryptie uitrollen en in vijf landen een significante marktpositie opbouwen. Ook daar hebben we het uitgebreid over in deze aflevering van Techzine Talks. Luister en kijk dus snel om nog veel meer te horen over glasvezel en de rol die het nu en in de toekomst speelt.
Lees ook: Eerste AI-fabriek van Nederland komt in datacenter van Eurofiber