De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) bevestigt te werken aan een nieuw collectief contract met Microsoft na 2027. Aan het huidige framework doen 321 gemeenten mee. Tegelijk lopen gesprekken over digitale soevereiniteit, storage en commerciële voorwaarden. Op de langere termijn wordt wel gekeken naar alternatieven.
De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) werkt aan een nieuw collectief contract met Microsoft na 2027. Dat bevestigt de koepelorganisatie, die momenteel zowel commerciële als strategische gesprekken met de techreus voert. Aan het huidige GT Microsoft 2-framework doen 321 gemeenten mee, zo’n 90 procent van alle Nederlandse gemeenten.
Dat de samenwerking doorgaat, is niet vanzelfsprekend. Al langer klinkt de vraag of Nederlandse overheden zich niet te afhankelijk hebben gemaakt van één leverancier. Eerder signaleerde onderzoek dat vrijwel alle gemeenten draaien op Microsoft en dat een overstap door velen als te complex en kostbaar wordt gezien. Zorgen over prijsontwikkelingen, vendor lock-in en de impact van Amerikaanse wetgeving op data spelen al langer.
Twee trajecten tegelijk
Volgens de VNG lopen er twee aparte trajecten. Enerzijds voeren de samenwerkende overheden gesprekken met Microsoft over soevereiniteit, storage en portabiliteit. Anderzijds onderhandelt de VNG over de commerciële voorwaarden. De koepelorganisatie zoekt een balans tussen gemeentelijke autonomie versterken en tegelijk de dienstverlening aan burgers garanderen.
Een groot deel van de gemeentelijke webapplicaties draait op Amerikaanse cloudinfrastructuur. Zelfs wanneer hosting formeel in Europa plaatsvindt, loopt dataverkeer vaak via de Verenigde Staten en valt het onder de Amerikaanse Cloud Act. Daarbij speelde ook de kwestie rondom Microsoft 365 Copilot: de VNG-Informatiebeveiligingsdienst identificeerde vier hoge risico’s voor gemeenten bij gebruik van die tool, en adviseerde gemeenten voorzichtig te zijn. Amsterdam ging nog verder en stopte zijn pilot met Microsoft Copilot vanwege privacyrisico’s.
De VNG erkent dat ook alternatieven worden onderzocht. ‘Voor de langere termijn wordt inderdaad gekeken naar alternatieve oplossingen. Dit is een zorgvuldig proces waarbij meerdere scenario’s denkbaar zijn en waarbij de insteek is dat de dienstverlening aan onze burgers ten allen tijden gegarandeerd moet blijven.’ Hoe ver die verkenning is gevorderd, wil de VNG niet zeggen.