Wall Street is hardleers. Toen begin vorig jaar de aandelen van allerlei techbedrijven hard omlaag gingen, wezen beleggers naar DeepSeek-R1. Net als toen bewijst een Chinees AI-bedrijf dat de beste LLM’s nagenoeg te evenaren zijn met een open-weight alternatief. Kimi K3 van Moonshot scoort net wat lager dan Claude Fable 5 en OpenAI’s GPT-5.6 Sol op de meeste benchmarks, maar verslaat ze op verschillende benchmarks. Wederom is dit wapenfeit geen directe reden tot zorg, ondanks het tumult op de beurs.
Op het moment van schrijven zijn met name Aziatische bedrijven in de chipindustrie hard getroffen. Bloomberg meldt dat deze sector vandaag met 6 procent is gezakt, terwijl de impact op Amerikaanse aandelen nog beperkt is. Desondanks spreken commentatoren gretig over een “DeepSeek-moment” of zien financieel analisten in dit “Kimi-moment” een nieuwe dimensie, waarbij opnieuw grote vraagtekens opduiken over de reusachtige AI-uitbouw die voornamelijk in de VS plaatsvindt.
Vooropgesteld: Kimi K3 is zonder meer indrukwekkend. In de algemene Intelligence-index van Artificial Analysis behaalt het een 57, net achter de 59 van GPT-5.6 Sol (Max) en 60 van Claude Fable 5 op het hoogste denkniveau. De tokenkosten van 3 dollar per miljoen input tokens en 15 dollar per miljoen output tokens zijn zeer hoog voor een open-weight model, maar een stuk lager dan die van GPT-5.6 Sol ($5/$30) en Fable 5 ($10/$50). Later komen we hier op terug, want die cijfers zeggen lang niet alles. Eerst willen we verklaren waarom de vergelijking met het DeepSeek-moment niet klopt.
Geen DeepSeek-moment
De schok rond DeepSeek-R1 in januari 2025 draaide om het feit dat OpenAI enkele maanden ervoor met o1 een baanbrekend ‘redenerend’ model op de markt had gebracht. Dat presteerde niet alleen veel sterker op benchmarks dan andere LLM’s, maar legde ook een nieuwe nadruk op rekentijd tijdens inferentie. Na academische onderzoeken naar ’test-time compute’, simpel gezegd het langer nadenken over antwoorden door een AI-model, bracht o1 dit in de praktijk op een manier die andere LLM-spelers niet zomaar konden nabootsen. Het model hoefde niet direct met een eindantwoord te komen, maar kon eerst meerdere mogelijkheden tegen elkaar afwegen.
Het resultaat was paniek op de beurs, met volgens schattingen bijna een biljoen dollar aan verloren beurswaarde in korte tijd, waarvan bijna 600 miljard dollar bij Nvidia. De angst was dat de gehele AI-uitbouw zoals die destijds was voorgesteld, op den duur niet rendabel zou zijn.
Daarbij speelde mee dat GPT-4, uitgebracht in maart 2023, pas een jaar later op veel benchmarks duidelijk werd overtroffen door Claude 3 Opus. Als o1 net zo lang dominant bleef, zat OpenAI op rozen. Niets was minder waar. Een obscuur Chinees AI-lab, ontstaan als een ‘side project’ van het kwantitatieve hedgefonds High-Flyer, bouwde eerst het indrukwekkende DeepSeek-V3 en daarna R1. Het resultaat was een LLM die op veel redeneerbenchmarks een o1-tweeling leek, zij het met iets minder imposante cijfers. Kort na R1 bracht OpenAI het al eerder aangekondigde o3-mini uit, vele malen goedkoper dan o1 en ‘slechts’ twee keer zo duur als DeepSeek-R1. Met andere woorden: al het R&D-geld en de infrastructurele groei konden een plotselinge uitdager niet voorkomen.
Kimi K3 lanceert in een totaal andere wereld
Anno 2026 is het niet o1, maar de combinatie van Claude Fable 5 en OpenAI’s GPT-5.6 Sol die domineert. De aanname is bij sommigen dat de open-weight concurrenten altijd ongeveer zes maanden achterlopen op de Amerikaanse gesloten labs. GLM-5.2 van het Chinese Z.ai verscheen enkele weken geleden en liet op benchmarks zien dat het niveau van Opus 4.8 nagenoeg te evenaren was voor een aanzienlijk lagere prijs. Kimi K3 van Moonshot is nog krachtiger en veel groter. Indien deze LLM zoals aangekondigd aan het eind van de maand als open-weight model verschijnt, is het volgens Moonshot met afstand het grootste AI-model dat ooit zomaar te downloaden is. Met 2,8 biljoen parameters zit het volgens de eerste benchmarks rond Fable 5-niveau, al scoort het gemiddeld nog iets lager dan Fable 5 en GPT-5.6 Sol. Moonshot raadt voor deployment supernodes met 64 accelerators of meer aan, waardoor vrijwel alleen bedrijven met rackscale-systemen deze LLM on-prem kunnen draaien.
De betekenis van DeepSeek-R1 en Kimi K3 voor de markt verschilt fundamenteel. Los van het feit dat de LLM-ontwikkeling van januari 2025 tot juli 2026 enorm is geweest, waren ook op hun respectievelijke releasedata de situaties compleet anders. DeepSeek verbaasde vriend en vijand doordat het de prijs van OpenAI’s o1 kon vloeren met een factor van circa 25. Dat is voor Kimi niet zo: volgens Artificial Analysis is Kimi K3 per werkelijke taak duurder dan GPT-5.6 Sol op Medium. Net als bij GLM-5.2, een tokenverslinder, is de prijs per token misleidend voor K3 ten opzichte van het OpenAI- en Anthropic-aanbod. Van deze modellen is alleen Fable 5 aanzienlijk prijziger.
Vanwaar de paniek?
Er zijn genoeg redenen om te twijfelen over de massale AI-investeringen van grote techbedrijven. Doordat nieuwe generaties Nvidia-GPU’s hun voorgangers snel overtreffen en hun efficiëntiewinst vervolginvesteringen aantrekkelijk maakt, is de afschrijvingsdruk op AI-hardware groot. En elke keer dat een nieuw LLM verschijnt en voordeliger is dan de huidige leider, daalt de prijs van de AI-capaciteiten die bedrijven inkopen.
Toch is de paniek van vandaag niet helemaal logisch te verklaren. De vaardigheden van Grok 4.5 van xAI en Muse Spark 1.1 van Meta benaderden al die van de topmodellen van OpenAI en Anthropic. Hoewel die modellen niet open-weight of Chinees zijn, bieden ze qua prijs zeker concurrentie voor het nog altijd prijzige Opus 4.8. Kimi K3, hoe goed ook, biedt eigenlijk minder reden tot paniek dan die modellen. Het is momenteel alleen als gehoste dienst beschikbaar en nog niet open-weight. Gebruikers zijn daardoor vooralsnog afhankelijk van Moonshots infrastructuur en moeten rekening houden met de Chinese jurisdictie waaronder het bedrijf valt.
Frontiermodellen waren al eerder inwisselbaar. Er is sinds 2024 geen periode van langer dan een paar maanden geweest waarin één LLM-bouwer op alle fronten aan kop ging. Kimi K3 vormt voorlopig vooral een bedreiging voor de schaarstepremie van gesloten AI-modellen, niet voor de behoefte aan rekenkracht. Het model is groot, duur om zelf te draaien en per voltooide taak niet vanzelfsprekend goedkoper dan de Amerikaanse concurrentie. Dat maakt de paniek op de beurs geen rationele reactie op K3 alleen. Wel is K3 opnieuw bewijs dat beleggers de technologische voorsprong en prijszettingsmacht van Amerikaanse AI-bedrijven niet als vanzelfsprekend mogen beschouwen.en prijszettingsmacht van Amerikaanse AI-bedrijven niet als vanzelfsprekend mogen beschouwen.