Ooit gebruikten we de Turingtest als maatstaf voor kunstmatige intelligentie om te beoordelen of een machine overtuigend een mens kon imiteren. Tegenwoordig is die benchmark achterhaald. Sommige technologieleiders stellen zelfs vernieuwde Turingtesten voor: kan AI zelfstandig een bedrijf starten en laten doorgroeien tot een organisatie met een miljoenenomzet?
De echte vraag draait niet langer om imitatie, maar om impact. Voor CIO’s die enterprise-IT aansturen is de uitdaging nog specifieker. We hebben een eigen Turingtest nodig om het succes van AI te meten.
CIO’s en leiders op het gebied van bedrijfs-AI hebben concrete plannen nodig om verder te kijken dan de hype. Dat vraagt om een nieuwe toets voor de organisatie, gericht op het herontwerpen van werk met slimme automatisering, het beter verbinden van de frontline, het bouwen van een mensgerichte cultuur en het neerzetten van een governancemodel dat meetbare waarde oplevert. Uiteindelijk moet AI net zo vanzelfsprekend worden als e-mail. Iets waarvan we ons later afvragen hoe we ooit zonder konden werken.
De manier van werken herdefiniëren: van ondersteuning naar heruitvinding
De directe kansen voor AI zijn duidelijk en liggen vooral in automatisering, efficiëntie en creativiteit. AI stelt CIO’s en organisaties in staat om budgetten te herverdelen, de kwaliteit van werk te verhogen en de klantervaring te verbeteren. Daardoor ontstaat ruimte voor mensen om te innoveren en zich te richten op ander werk.
Er zijn twee manieren om dit aan te pakken. De eerste manier is het uitbreiden van bestaande processen. Zo kun je AI-agents inzetten om analisten van de financiële administratie te helpen bij het corrigeren van onjuiste facturen. De agent doorzoekt rapporten en concept-e-mails en versnelt daarmee een proces dat voorheen handmatig liep.
Een meer transformatieve aanpak is om processen volledig te herzien. Neem bijvoorbeeld het traditionele, arbeidsintensieve proces voor het scannen van inkomende pallets in een magazijn. Met een handheld apparaat en camera kan een medewerker nu gemakkelijk documenten herkennen, waarna de AI op het apparaat de barcodes en hoeveelheden van de pallets identificeert en ten slotte het ERP-systeem automatisch bijwerkt. Deze herziening van een cruciale workflow is een model dat CIO’s en operationele leiders organisatiebreed kunnen doorvoeren.
De samenwerking tussen mens en AI: een nieuw tijdperk voor medewerkers en klanten
Deze verschuiving verandert ook de ervaring van medewerkers en klanten. We komen nu in een fase waarin AI complexiteit beheert en fungeert als een betrouwbare partner. Hyperpersonalisatie is de nieuwe norm en AI is de drijfveer die dit mogelijk maakt door op maat gemaakte informatie te leveren en te anticiperen op behoeften. Agentic AI kan volgende stappen voorspellen op basis van context, workflows en de rol en voorkeuren van medewerkers.
Doordat AI routinematige taken overneemt, kunnen werknemers zich concentreren op meer strategisch werk. Dit brengt echter ook een belangrijke mensgerichte uitdaging met zich mee. Een constante stroom van complexe vraagstukken en beslissingen met grote impact kan leiden tot overbelasting en burn-out. Dat is een ‘Pyrrusoverwinning’: efficiëntiewinst die ten koste gaat van het welzijn. We moeten functies daarom bewust ontwerpen met een gezonde balans in cognitieve belasting, zodat medewerkers hun werk kunnen blijven doen en inzetbaar blijven op de lange termijn.
Het uitvoerbare stappenplan van de CIO voor AI-transformatie
Succesvolle AI-transformatie vraagt om een doordachte aanpak. Het begint bij het definiëren van het ‘waarom’: het onderliggende bedrijfsdoel. Vervolgens prioriteer je use cases met een ‘Scale vs. Fit’-matrix en bepaal je of de focus ligt op ‘elite enablement’ door de top 20% van je werknemers te optimaliseren, of op ‘gedemocratiseerde efficiëntie’, waarbij de hele organisatie AI-tools gebruikt om simpel, repetitief werk te automatiseren. Maar uiteindelijk draait alles om de uitvoering. Dit vijfstappenplan biedt de nodige structuur:
- Formuleer een AI-strategie. Je hebt een startpunt nodig, ook al zal dat zich gaandeweg verder ontwikkelen. Deze strategie moet aansluiten bij de kerndoelstellingen van de organisatie en een kader bieden voor besluitvorming.
- Benoem een fulltime executive leider voor AI-transformatie. Dit verdient de volledige aandacht. Een toegewijde leidinggevende met cross-functionele bevoegdheden toont betrokkenheid en stimuleert verantwoordelijkheid.
- Richt een multidisciplinaire governance-raad in. AI is niet alleen een IT-initiatief. Betrek HR, legal, finance en belangrijke business units om top-down strategie te verbinden met bottom-up innovatie.
- Investeer in mensen. De AI-transformatie mislukt zonder de juiste vaardigheden. Train leiders en frontline-medewerkers in AI-vaardigheden zoals prompting en AI-geletterdheid, en trek talent aan dat van nature ‘AI-first’ denkt.
- Implementeer integraal verandermanagement. Upskilling alleen is onvoldoende. Een samenhangend veranderprogramma met ondersteuning en voorbeeldgedrag van het leiderschap, heldere communicatie, duidelijke meetpunten en voortdurende feedback is essentieel om vaart te maken en duurzame adoptie te realiseren.
Leiderschap aan de frontlinie: lessen en open vragen
Binnen CIO-netwerken klinken steeds dezelfde lastige vragen, zowel achter gesloten deuren als op conferenties: hoe voorkomen we ‘AI-bloat’, zoals we dat bij SaaS hebben gezien? Wat is een realistische adoptiegraad onder het personeel in het eerste jaar versus het tweede jaar? En hoeveel tijd kost verandermanagement écht?
De moderne CIO is een verbinder die teams samenbrengt, een pionier die een nieuwe koers uitzet en een ambassadeur die de visie binnen en buiten de organisatie uitdraagt. We kunnen het eenvoudig samenvatten als het centraliseren van governance, het bundelen van innovatie en het meten van de toegevoegde waarde.
Daaruit volgen duidelijke lessen. Ten eerste werkt het niet om het gebruik van ongeautoriseerde AI-tools te verbieden. In plaats daarvan is het beter om een kader te bieden voor veilig experimenteren. Ten tweede is AI-transformatie een langetermijntraject dat wordt gemeten in jaren, niet maanden. Diepgaande adoptie vraagt tijd.
Ten slotte heeft ook de klassieke ‘build versus buy’-afweging een nieuwe nuance gekregen. Hoewel interne capaciteit belangrijk blijft, is kopen vaak verstandiger. Daarbij geldt het advies: kies eerst een partner, niet alleen een oplossing. In een snel veranderend landschap is een partner die meegroeit en zich aanpast aan de situatie waardevoller dan welk product dan ook.
CIO’s hebben een duidelijke visie nodig om koers te houden. Hoe kunnen we AI vandaag al inzetten om het werk elke dag beter te maken? Door ons te richten op echte waarde en mensen centraal te stellen in de strategie, bouwen we aan een toekomst waarin de samenwerking tussen mens en AI onze manier van werken fundamenteel verandert.
Dit is een ingezonden bijdrage van Zebra Technologies. Via deze link vind je meer informatie over de mogelijkheden van het bedrijf.