De balans tussen AI-innovatie en de EU AI Act

Een man met kort haar en een baard in een blauwe blazer staat binnen met zijn armen over elkaar en kijkt naar de camera.
De balans tussen AI-innovatie en de EU AI Act

Organisaties in Europa willen vooruit en staan tegelijkertijd onder druk om AI uit te rollen in een uiterst complexe en dynamische omgeving van wetgeving, compliance en risico’s. Vooral nu artikel 72 van de EU AI Act het regelgevend landschap ingrijpend verandert en strengere eisen stelt aan het monitoren van AI-toepassingen met een verhoogd risicoprofiel. Voor organisaties is het veilig opschalen van AI binnen deze complexe wet- en regelgeving een constante uitdaging. Ze riskeren versnipperde systemen, minder zicht op AI-gebruik en gebrekkige risicobeheersing.

De oplossing ligt niet in het aanschaffen van nog meer losse AI-tools, maar in het vanaf het begin integreren van AI-toepassingen in veilige, beheerde workflows. Voor organisaties die opereren binnen complexe regelgeving wordt het steeds belangrijker om naast data ook governance-tools in workflows te integreren. Toekomstgerichte bedrijven hanteren zelfs een voorspellende AI-aanpak, waarbij ze risico’s en veranderingen in regelgeving tijdig signaleren en mitigeren.

Duurzame AI bouwen

Een doordachte, zorgvuldige aanpak loont bij AI. Bedrijven die niet overhaast te werk gaan boeken op de middellange en lange termijn juist meer vooruitgang. Zie het als een ‘AI-fabriek’: zakelijke leiders bepalen welke processen baat hebben bij AI, kiezen het juiste ambitieniveau en implementeren dit binnen beheerde workflows. Een belangrijk onderdeel hiervan is het bepalen welke processen vanwege risico’s niet geschikt zijn voor AI. Door een datamodel en AI diep te integreren in beheerde workflows kan governance worden opgeschaald zonder fragmentatie.

De EU AI Act vergroot de urgentie om een balans te vinden tussen AI te snel omarmen en verlamd raken door zorgen over risico’s en compliance. Organisaties die te voorzichtig zijn, dreigen achterop te raken. Maar wie zich blind op AI stort, vergroot het risico op governance debt: zonder stevige governance zijn compliance, schaalbaarheid en de voordelen van AI buiten bereik.

Veel organisaties zitten vast in het spanningsveld tussen wendbaarheid en verantwoordelijkheid: ze willen de snelheid en inzichten van generatieve AI benutten, maar moeten tegelijk voldoen aan regelgeving en verantwoord handelen. Workflow-native AI betekent dat vereisten zoals transparantie en overzicht uit de EU AI Act structureel worden ingebouwd, met governance als vast onderdeel, in plaats van een losse toevoeging achteraf aan afzonderlijke AI-tools.

Risico’s vóór zijn

Reactieve AI-governance vormt een belemmering, terwijl proactieve AI-governance juist het creëren van bedrijfswaarde versnelt. De volgende stap is dit te operationaliseren via ‘gereguleerde versnelling’. Door nieuwe AI-regelgeving en grensoverstijgende naleving investeren toekomstgerichte bedrijven in AI-tools die hen voorbereiden op een veranderend governancelandschap. De juiste AI-technologie, zorgvuldig geselecteerd en ingezet, helpt organisaties de regie te houden over hun AI-systemen, bijvoorbeeld door naleving te borgen. De juiste technologiekeuzes creëren zo een zelfversterkend voordeel. Governance wordt steeds belangrijker nu CIO’s zich bezighouden met modeltraining, algoritmische bias en organisatiecultuur.

Dit betekent dat een duidelijke governancestructuur essentieel is, met één eindverantwoordelijke voor AI-governance, bijvoorbeeld de juridische afdeling, de Chief Data Officer, de CIO of een Chief AI Officer. Deze persoon of dit team is verantwoordelijk voor het implementeren van consistente raamwerken voor het gebruik van externe tools en voor het beoordelen en beheersen van risico’s en naleving van regelgeving. Zo kunnen organisaties snel en met vertrouwen innoveren, met behoud van controle.

Onzichtbare governance

Als het gaat om realtime, organisatiebreed inzicht in onderling samenhangende risico’s, winnen gecentraliseerde softwareplatforms snel aan belang. Ze bieden één integraal overzicht van alles wat de organisatie draaiende houdt: technologie, mensen, faciliteiten, partners en data. Deze realtime platformen bieden de mogelijkheid om risico’s op de achtergrond te beheren met controles die zijn ingebouwd in workflows. Werknemers veranderen wachtwoorden of ronden trainingsmodules af als reactie op controles binnen het platform, vaak zonder te beseffen dat hun acties risico’s beperken. Om AI veilig en volgens wet- en regelgeving te implementeren, zijn structurele, doorlopende trainingen en AI-geletterdheid onder medewerkers essentieel.

End-to-end softwareplatforms spelen ook een belangrijke rol bij het beheer van AI-modellen binnen organisaties, met name in sectoren met strenge regelgeving zoals de financiële dienstverlening. Deze platforms stellen organisaties in staat modellen centraal te beheren en te waarborgen dat ze voldoen aan de geldende wet- en regelgeving. Ze zorgen er ook voor dat modellen aansluiten op het beleid en binnen de vastgestelde risicogrenzen blijven.

Noodzaak om haast te maken

Door regelgeving zoals de EU AI Act moeten organisaties zorgvuldiger omgaan met compliance en risico’s en wordt de balans tussen verantwoordelijkheid en wendbaarheid steeds crucialer. Organisaties moeten AI doordacht integreren in hun dagelijkse processen, met compliance als vast onderdeel.

De eerste stap is een heldere compliancestructuur. Daarmee benutten organisaties de kracht van generatieve AI, agentic AI en toekomstige ontwikkelingen. En ze nemen de verantwoordelijkheid om sneller te innoveren.

Dit is een ingezonden bijdrage van ServiceNow. Via deze link vind je meer informatie over de mogelijkheden van het bedrijf.