De Amerikaanse overheid zet een volgende stap in haar toezicht op de krachtigste AI-modellen. Na het conflict met Anthropic over de export van Fable 5 en Mythos 5 mogen nu ruim honderd geselecteerde Amerikaanse organisaties Mythos 5 weer gebruiken. Daarmee verschuift het beleid van een algemene blokkade naar gecontroleerde toegang.
Zoals Techzine eerder berichtte, legde de regering-Trump op 13 juni exportbeperkingen op aan Anthropic. Het bedrijf moest de toegang tot zijn meest geavanceerde modellen Fable 5 en Mythos 5 beperken voor buitenlandse gebruikers. Omdat Anthropic destijds geen sluitend systeem had om Amerikaanse en niet-Amerikaanse gebruikers van elkaar te onderscheiden, haalde het beide modellen wereldwijd offline.
Ruim een week later liet president Donald Trump in een interview met Axios al weten Anthropic niet langer als een bedreiging voor de nationale veiligheid te zien. Daarbij prees hij de snelle reactie van het bedrijf op de zorgen van de Amerikaanse overheid. Anthropic kondigde tegelijkertijd aan identiteitsverificatie te introduceren voor bepaalde Claude-gebruikers, zodat toekomstige exportregels beter kunnen worden nageleefd.
Mythos 5 weer beschikbaar
Anthropic maakte vrijdag bekend dat de Amerikaanse overheid toestemming heeft gegeven om Mythos 5 opnieuw beschikbaar te stellen aan een beperkte groep Amerikaanse organisaties. Volgens het bedrijf gaat het om partijen die kritieke infrastructuur beheren of beschermen, meldt Reuters.
Volgens bronnen krijgen meer dan honderd bedrijven en instellingen toegang tot het model, waaronder verschillende Fortune 500-bedrijven. Veel van deze organisaties maken deel uit van Project Glasswing, een programma waarin Anthropic zijn meest geavanceerde AI-modellen gecontroleerd beschikbaar stelt aan technologiebedrijven, financiële instellingen en andere strategische partners.
Van exportverbod naar toelatingsbeleid
De gedeeltelijke vrijgave laat zien dat Washington zijn aanpak verder ontwikkelt. Waar de eerste maatregelen vooral waren gericht op het voorkomen dat de modellen buiten de Verenigde Staten terechtkwamen, lijkt nu een systeem te ontstaan waarbij de overheid bepaalt welke organisaties toegang krijgen tot de krachtigste AI-systemen.
Dat blijkt ook uit een brief van de Amerikaanse minister van Handel Howard Lutnick. Daarin staat dat goedgekeurde bedrijven geen exportvergunning meer nodig hebben wanneer medewerkers zonder Amerikaans staatsburgerschap Mythos 5 gebruiken. De uitzondering geldt eveneens voor buitenlandse medewerkers van Anthropic zelf. Organisaties die niet op de goedgekeurde lijst staan, blijven echter onder de bestaande exportbeperkingen vallen.
Daarmee ontstaat feitelijk een toelatingsmodel waarin de overheid niet alleen bepaalt welke AI-modellen worden vrijgegeven, maar ook wie daarvan gebruik mag maken.
Anthropic is niet het enige bedrijf dat met deze nieuwe aanpak te maken krijgt. OpenAI maakte vrijdag bekend de brede introductie van GPT-5.6 op verzoek van de Amerikaanse overheid uit te stellen. Ook dat model wordt voorlopig alleen beschikbaar gesteld aan een beperkte groep vooraf gecontroleerde partners.
Volgens de regering zijn deze maatregelen nodig om te voorkomen dat geavanceerde AI-modellen worden ingezet voor offensieve cyberoperaties of andere toepassingen die de nationale veiligheid kunnen schaden. Daarbij wordt met name gewezen op het risico dat dergelijke technologie in handen komt van statelijke actoren in onder meer China en Rusland.
Kritiek op selectie door overheid
De nieuwe werkwijze stuit ondertussen op kritiek. Juristen en belangenorganisaties stellen dat onduidelijk is op basis van welke criteria organisaties worden geselecteerd. Daardoor krijgt de overheid volgens hen een zeer grote invloed op de beschikbaarheid van de krachtigste AI-modellen, zonder dat daar een transparant beoordelingsproces tegenover staat.
Ook OpenAI-CEO Sam Altman uitte kritiek op die ontwikkeling. Hij gaf aan begrip te hebben voor uitgebreide veiligheidstesten voordat nieuwe modellen breed beschikbaar komen, maar vindt dat de overheid niet de rol zou moeten krijgen om te bepalen welke organisaties toegang krijgen.
Mogelijk snel groen licht voor Fable 5
De versoepeling lijkt bovendien nog niet ten einde. Reuters meldde zaterdag, op basis van een bericht van Axios, dat de regering-Trump dicht bij een akkoord zou zijn om ook Fable 5 weer beschikbaar te maken. Reuters kon dat bericht nog niet onafhankelijk bevestigen. Zowel Anthropic als het Witte Huis wilden tegenover persbureau Reuters nog niet reageren.
Mocht ook Fable 5 worden vrijgegeven, dan lijkt de exportcrisis van half juni grotendeels te zijn omgezet in een nieuw Amerikaans toelatingsbeleid. Niet langer staat een volledige blokkade centraal, maar een model waarin de overheid bepaalt welke organisaties toegang krijgen tot de meest geavanceerde AI-systemen en onder welke voorwaarden dat gebeurt.