Belastingdienst overtrad GDPR-privacywet in toeslagenaffaire

Abonneer je gratis op Techzine!

Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens heeft de Belastingdienst de nationaliteit van aanvragers van kinderopvangtoeslag jarenlang ten onrechte geregistreerd. Er zou zelfs sprake zijn van een grote overtreding van de General Data Protection Regulation (GDPR).

De Autoriteit Persoonsgegevens meent dat de maatregelen van de Belastingdienst buiten proportie waren. De dienst zou vooral burgers met een dubbele nationaliteit controleren. De nationaliteit is volgens de Autoriteit voor kinderopvangtoeslag helemaal niet relevant. Toch plaatste de Belastingdienst deze er al jaren bij.

Autoriteit persoonsgegevens

De Belastingdienst vindt het zelf overigens niet geheel verkeerd: het meent dat het de nationaliteit onder andere wil weten om fraude tegen te gaan. Volgens de GDPR mag dat niet. De fiscus gebruikt gegevens voor iets anders dan het doel waarvoor ze in eerste instantie worden verzameld. Dat is een probleem. Zeker omdat de Belastingdienst de gegevens zelfs gebruikte om een risico-indicatie te maken.

Hierbij werd de ene burger aangemerkt als iemand die meer risico vormde dan een ander. Dat kan in deze context als discriminatie worden opgevat. Dit maakt hierdoor inbreuk op fundamentele rechten, aldus de Autoriteit Persoonsgegevens. Het noemt het hele systeem discriminerend.

Juist omdat het over de fiscus gaat, die eigenlijk altijd te maken heeft met grote aantallen, zijn er veel burgers mee gemoeid. Begin dit jaar waren er nog 370 burgers met dubbele nationaliteiten geregistreerd in de specifieke database voor kinderopvangtoeslag.

In 2018 stonden er meer dan een miljoen geregistreerden in het systeem, met informatie die daar al jaren niet bij had moeten staan. Die had Belastingdienst deze maand moeten verwijderen en dat is nog niet gebeurd. De fiscus riskeert een boete, die door de Autoriteit Persoonsgegevens kan worden opgelegd.

Toeslagen

Vooralsnog wordt de situatie onderzocht en is het afwachten voor de Belastingdienst wanneer het zijn weerwoord mag bieden. De Autoriteit Persoonsgegevens focust zich in het onderzoek in ieder geval wat meer op de Toeslagen-afdeling. Mogelijk is dat omdat het onderzoeken van de andere afdelingen niet snel genoeg gaat: de autoriteit wil overduidelijk een statement maken door nu met deze specifieke informatie te komen.