Lange tijd was het onzeker of ondersteuning voor het ZFS-bestandssysteem in Mac OS X een feit zou worden, maar afgelopen vrijdag nam Apple alle onzekerheid weg met een keiharde ‘Nee’ door het gehele project te stoppen. De opensource-community wil het project graag voorzetten en ondertussen zoekt Apple zijn eigen ontwikkelaars die gespecialiseerd zijn in bestandssystemen.

Ondersteuning voor Suns ZFS-bestandssysteem zou aanvankelijk deel uit gaan maken van de server-editie van Mac OS X. Ondersteuning voor ZFS werd echter nooit echt toegevoegd aan het besturingssysteem, het bleef beperkt tot ondersteuning voor alleen-lezen. De reden waarom Apple het project uiteindelijk toch de nek omgedraaid heeft, heeft enerzijds te maken met licentieproblemen en anderzijds spelen technische problemen waarschijnlijk ook een rol.

ZFS
Het ZFS-bestandssysteem wordt gezien als een van de meest ‘moderne’ bestandssystemen gebaseerd op het concept van ‘copy on write’. Dit wil zeggen dat een verse kopie van alle data in een bestand naar de schijf weggeschreven wordt op het moment dat het bestand opgeslagen wordt. De oude kopie blijft vervolgens enige tijd bewaard voor als er zich schrijffouten of andere problemen voordoen. Het bestandssysteem is bedoeld om een oplossing te bieden voor de vraag naar steeds meer opslagcapaciteit en doet dit middels functionaliteiten als data-integriteit, geïntegreerd apparaatbeheer, instant snapshots en ook faciliteiten voor het omgaan met toenemende concurrency.

In 2007 stelde toenmalig Sun-CEO Jonathan Schwartz dat Apple die week op zijn jaarlijkse Worldwide Developers Conference (WWDC) aan zou kondigen dat ZFS hét bestandssysteem voor Mac OS X zou zijn geworden. Apple had daarover echter een geheel ander idee en introduceerde alleen ondersteuning voor het lezen van ZFS in Leopard. Hierop startte Apple een opensource-project om ZFS te porten naar Mac OS X en de verwachting was dat volledige ondersteuning voor ZFS onderdeel zou worden van Mac OS X Snow Leopard.

Verwijderd
Toen op een bepaald moment de details over Apples nieuwe besturingssysteem door het bedrijf aangekondigd werden, bleek de ondersteuning echter beperkt te zijn tot Mac OS X Server. Kort voor de lancering van Mac OS X Snow Leopard verwijderde Apple echter alle verwijzingen naar ZFS van zijn website en de functionaliteit werd in zijn totaliteit uit de uiteindelijke versie van het besturingssysteem verwijderd.

Om welke precieze redenen Apple het opensource-project niet meer wil voortzetten is vooralsnog onduidelijk, maar gesuggereerd wordt dat het voornamelijk te maken heeft met de licentie van het ZFS-bestandssysteem. Zo zou volgens sommigen Oracles acquisitie van Sun voor problemen hebben gezorgd. Duidelijk is wel dat Apple geen toekomst ziet voor ZFS onder Mac OS X. Jeff Bonwick van Sun bevestigt ook dat Apple en Sun geen wederzijdse overeenkomst voor de licentie van ZFS konden sluiten al kan hij niet vrijuit over de details spreken.

Eigen bestandssysteem
Volgens verschillende ontwikkelaars zal Apple zijn eigen bestandssysteem gaan ontwikkelen in plaats van andere bestandssystemen te adopteren. Ontwikkelaar Louis Gerbarg noemt verschillende reden waarom het voor Apple interessant is om zijn eigen bestandssysteem te gaan ontwikkelen. Zo stelt hij dat Mac OS X in de loop der jaren volwassener is geworden en met het fundament dat Apple met Snow Leopard heeft gelegd, kan er volgens Gerbarg nu meer tijd en geld gestoken worden in de ontwikkeling van een bestandssysteem.

Volgens Gerbarg zijn er sinds de geboorte van ZFS allerlei verbeteringen in algoritmische oplossingen ontstaan die de problemen waarvoor ZFS aanvankelijk is ontwerpen beter te beheren maken. Bovendien stelt hij dat ZFS geschikter is voor grote servers en grote opslagsystemen dan voor een enkele lokale machine. Derhalve zou de ondersteuning voor Mac OS X Server ook nog enigszins zinvol geweest zijn, maar voor de gewone versie van Mac OS X juist niet.

Opensource
Hoewel de kans op officiële ondersteuning van ZFS in Mac OS X nu wel erg klein geworden is, zijn er nog wel alternatieven voor mensen die alsnog van de ZFS-ondersteuning gebruik willen maken. Zo is er bijvoorbeeld het MacFUSE-project waarbij de ondersteuning voor bestandssystemen via gebruikersplugins mogelijk wordt gemaakt. Naast ZFS ondersteunt MacFUSE ook het gebruik van NTFS middels de NTFS(3G)-plugin.

Daarnaast is het opensource-project van Apple inmiddels door een ontwikkelaar geforkt. Dat wil zeggen dat men met de bestaande broncode een nieuw project, onder een andere naam, opstart. Hij hoopt dat andere ontwikkelaars wellicht geïnteresseerd zijn in een voortzetting van het project. Apple zelf heeft inmiddels vacatures openstaan voor ontwikkelaars die gespecialiseerd zijn in bestandsssystemen.