WhatsApp moet technisch op de schop als het aan de Europese Commissie ligt. Hoewel Meta al toegang biedt tot externe chatbots via de WhatsApp Business API, lijkt het nodig om meer te doen. Omdat Meta volgens de Digital Markets Act een ‘gatekeeper’ is van een groot platform, moet het integraties met WhatsApp toestaan.
Momenteel kent de Meta AI-chatbot binnen WhatsApp een voordeel. Het is een aparte knop binnen de applicatie net boven de sneltoets om een bericht te schrijven. De Europese Commissie wil dit veranderen. Het lijkt erop dat het Europese staatsorgaan mikt op een vergelijkbare oplossing als ooit gold voor internetbrowsers op Windows: een keuzescherm. Zoniet, dan moet Meta een andere creatieve oplossing verzinnen die signaleert dat het chatbots van derden ruim baan geeft, bijvoorbeeld door chatbots via een snelkoppeling een WhatsApp-gesprek op te laten starten.
Dat laatste is al mogelijk via de WhatsApp Business API. Althans, voor klantenservice-bots van een hotelketen, vliegtuigmaatschappij of andere dienstverlening. “General Purpose AI” zoals de functionaliteit van ChatGPT, Gemini of Claude mag echter niet volgens recent geïntroduceerd beleid van Meta. De reden hiervoor ligt voor de hand. Als Meta dit wel toestond, wordt WhatsApp slechts een doorgeefluik van chats die ook in andere applicaties kunnen plaatsvinden. Maar omdat WhatsApp een centrale rol binnen digitale communicatie kent volgens de Europese Commissie, moet deze optie worden toegestaan.
Bezwaarschrift
De Commissie stuurde een bezwaarschrift naar Meta waarin het bedrijf wordt gewaarschuwd voor maatregelen om verdere marktschade te voorkomen. Het gaat specifiek om de WhatsApp Business API, waar concurrent-chatbots geen toegang krijgen. “Meta’s gedrag loopt het risico concurrenten te blokkeren bij het betreden of uitbreiden in de snelgroeiende markt voor AI-assistenten”, aldus de Commissie.
Onder EU-regels kunnen mededingingstoezichthouders bedrijven tijdelijk verbieden verdachte praktijken voort te zetten. Dergelijke bevelen zijn aan te vechten bij Luxemburgse rechtbanken. Boetes voor schending van de antitrustregels kunnen oplopen tot 10 procent van de wereldwijde jaaromzet.
Technische druk
Meta krijgt het recht om te reageren en zich te verdedigen voordat tijdelijke maatregelen worden opgelegd. Die maatregelen kunnen inhouden dat het bedrijf tijdelijk toegang moet verlenen aan concurrerende AI-assistenten op de berichtendienst. WhatsApp is een belangrijk strijdtoneel geworden voor AI-chatbots, waar gebruikers wereldwijd meerdere concurrerende assistenten zoals die van OpenAI en Perplexity gebruiken.
Op technisch niveau is er eigenlijk geen actie vereist voor Meta. Het is puur een beleidstechnische regel. De kans bestaat dat Meta de AI-features binnen Europa zal toestaan, maar op verschillende manieren kan tegenwerken. Denk aan het instellen van een ‘fast lane’ voor basale klantenservice-chatbots voor een voordelig tarief, dat GenAI-spelers als OpenAI, Google en Anthropic niet mogen benutten. Hoe dan ook, zulke stappen zijn veelal een nieuwe reden tot ergernis in Brussel, maar zo kan een relatief eenvoudig technisch probleem dat Meta zelf heeft gecreëerd, tot jaren aan geruzie met de Commissie leiden.
Meta betwist noodzaak interventie
“De feiten zijn dat er geen reden is voor de EU om in te grijpen in de WhatsApp Business API”, aldus een Meta-woordvoerder. “Er zijn veel AI-opties en mensen kunnen ze gebruiken via app stores, besturingssystemen, apparaten, websites en partnerships. De logica van de Commissie veronderstelt ten onrechte dat de WhatsApp Business API een essentieel distributiekanaal is voor deze chatbots.”
Meta voerde eind 2025 een verbod in op AI-chatbots als primaire functionaliteit via de Business API. Tegelijkertijd introduceerde het bedrijf nieuwe tarieven voor bepaalde ontwikkelaars die AI-chatbots willen draaien op WhatsApp.
Los van deze zaak wees de Commissie vorige maand WhatsApp’s informatiekanalen aan als ‘Very Large Online Platform’ onder de Digital Services Act. De open kanalen op het berichtenplatform vallen daarmee onder Europese regels voor contentmoderatie.