De makers van de ov-chipkaart trachten met een gerechtelijke procedure de publicatie van het rapport van de krakers ervan te dwarsbomen.

Met het kort geding, dat aangespannen is door het Nijmeegse NXP, de maker van de chipkaart, hoopt het bedrijf te voorkomen dat de Radboud Universiteit in Nijmegen zijn rapport publiceert waarin de gebreken van de ov-chipkaart aan het licht worden gesteld. De chipkaart is namelijk door medewerkers van die universiteit gekraakt.

Verscheidene professionals zeggen geen eerdere gevallen te kennen waarin geprobeerd werd om publicatie van een onafhankelijk, wetenschappelijk onderzoek te voorkomen. Dirk de Hen, jurist van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW), vertelt: "Er is wel eens gepoogd wetenschappelijke publicaties achteraf te laten wijzigen. Maar vooraf blokkeren, daarvan heb ik geen voorbeeld."

Hij vindt de uitspraak dan ook van groot belang. "Als een zeer gedegen wetenschappelijk rapport door een derde kan worden tegengehouden, waar blijven we dan met onafhankelijk onderzoek in Nederland?," vertelt hij verder.

Professor André Köbben uit Leiden kent wel gevallen waarbij bedrijven en overheidsinstellingen publicatie van een tegenvallend rapport probeerden te voorkomen dat in hun opdracht was gemaakt. Met Henk Tromp schreef hij daar het boek ‘De onwelkome boodschap’ over. Echter kent ook hij geen incidenten waarbij een bedrijf een onafhankelijk, wetenschappelijk onderzoek probeerde te dwarsbomen.

Los van de wetenschappelijke vrijheid, vindt hoogleraar informatica aan de Vrije Universiteit van Amsterdam en lid van de KNAW Andrew Tanenbaum het maatschappelijk belang ervan ook zeer belangrijk. "Als je als overheid anderhalf miljard euro uitgeeft aan een ov-chipsysteem dat niet werkt, dan moeten wetenschappers daar toch over kunnen publiceren?"

De beveiliging van de ov-chipkaart was gebaseerd op geheime code die een half jaar geleden door de Radboud-medewerkers was gekraakt. De universiteit wil daarover meer details publiceren in dit najaar op een congres. Dat boek moet voor maandag naar de drukker.

In het geval dat NXP de rechtszaak wint, dan voorziet Tanenbaum hevige discussies binnen de KNAW over de gevolgen ervan. NXP wilde nog niet reageren.