Minister Sjoerd Sjoerdsma van Buitenlandse Handel is in Washington om met zijn Amerikaanse collega Howard Lutnick te praten over de Match Act. Die wet zal de VS in staat stellen exportrestricties buiten de eigen landsgrenzen op te leggen. ASML, het chipbedrijf uit Veldhoven, staat daarin nadrukkelijk in het vizier.
Minister Sjoerd Sjoerdsma van Buitenlandse Handel bevindt zich vandaag in Washington voor een bezoek dat enigszins onverwacht is. Zijn woordvoerders bevestigen aan BNR dat hij de Amerikaanse minister van Handel, Howard Lutnick, ontmoet om de Match Act te bespreken. Die wet vormt een potentiële bedreiging voor ASML, het Nederlandse chipbedrijf uit Veldhoven.
De Match Act is een wetsvoorstel dat door Republikeinen en Democraten gezamenlijk in het Amerikaanse Congres is ingediend. De wet moet de VS in staat stellen om exportrestricties buiten de eigen landsgrenzen op te leggen aan derde landen. Tijdens Congres-hoorzittingen werd nadrukkelijk gewezen naar ASML en zijn verkoop van deep ultraviolet (DUV)-systemen aan Chinese partijen. Mocht de wet worden aangenomen, dan kan dat serieuze gevolgen hebben voor het bedrijf.
Bezwaren al eerder overgebracht
Nederland heeft zijn bezwaren tegen de Match Act al meerdere keren kenbaar gemaakt. Nadat in februari het eerste nieuws over de wet naar buiten kwam, legde Sjoerdsma die bezwaren neer bij zowel leden van het Amerikaanse Congres als bij de Amerikaanse regering. In een Kamerbrief aan de Tweede Kamer schreef hij dat Nederland ‘bezwaren’ heeft tegen de wet.
De kern van het Nederlandse en Europese bezwaar is het principe van extraterritorialiteit. Zowel het Nederlandse als het Europese exportbeleid is landenneutraal: landen bepalen zelf of zij naar andere landen exporteren. Dat de VS dat beleid van buitenaf wil opleggen, stuit op principiële weerstand, ook in Brussel. Onduidelijk blijft of die eerder geuite bezwaren Trump zelf hebben bereikt, mede reden voor Sjoerdsma om het gesprek opnieuw te voeren.
Pax Silica als complicerende factor
Het bezoek vindt plaats in een complexe diplomatieke context. Nederland is tegelijkertijd uitgenodigd om deel te nemen aan de Amerikaanse ‘Pax Silica’, een samenwerking tussen westerse landen, Japan en Zuid-Korea gericht op dominantie over de gehele leveringsketen rond chips. Die uitnodiging staat op gespannen voet met de bezwaren die Sjoerdsma in diezelfde stad inbrengt.
Een bijkomende vraag is wat dit alles betekent voor de toekomstige handelspositie van Nederland richting China. China is voor ASML nog altijd een belangrijke afzetmarkt voor DUV-systemen.