Minister wil toegang tot versleutelde berichten

Minister Ferd Grapperhaus van Veiligheid en Justitie vindt dat justitie toegang moet kunnen krijgen tot versleutelde chatberichten op bijvoorbeeld WhatsApp, als via de dienst kinderporno wordt gedeeld. Daarmee gaat hij tegen het officiële standpunt van het kabinet in.

Grapperhaus deed zijn uitspraken tegenover Nieuwsuur. Hij stelt dat social mediabedrijven een sleutel moeten maken, die door de rechter-commissaris gevorderd kan worden als dat nodig geacht wordt. Met die sleutel moet vervolgens toegang worden verkregen tot de versleutelde berichten.

Daarmee schaart de minister zich achter zijn Amerikaanse ambtsgenoot, William Barr. Barr vindt namelijk ook dat opsporingsdiensten toegang moeten krijgen tot versleutelde berichten bij verdenkingen van criminele activiteiten. In een brief aan Facebook riep hij het bedrijf op om die toegang te verschaffen.

Die brief werd door Australië en het Verenigd Koninkrijk ondertekend, en ook Grapperhaus is het dus met de oproep eens. “Ik vind dat we in de wet moeten kunnen opnemen dat de rechter de mogelijkheid krijgt om te bepalen dat een sleutel moet worden gegeven als er verdachte dingen op het gebied van kindermisbruik en kinderporno plaatsvinden.”

Kabinet heeft ander standpunt

Het kabinet heeft sinds 2016 officieel gezien het tegenovergestelde standpunt. Toen steunde het kabinet end-to-end-encryptie juist, en een eventueel ‘achterdeurtje’ niet. De toenmalige minister van Justitie stelde destijds dat het “niet wenselijk is om beperkende maatregelen te nemen ten aanzien van de ontwikkeling, de beschikbaarheid en het gebruik van encryptie binnen Nederland”.

D66-Kamerlid Kees Verhoeven vindt dan ook dat Grapperhaus het officiële kabinetsstandpunt moet uitdragen bij een overleg over het onderwerp met de Amerikanen in december. Verhoeven stelde daarnaast schriftelijke Kamervragen, maar heeft daar nog geen antwoord op gehad.

Diverse experts laten tegenover Nieuwsuur weten dat een dergelijk ‘achterdeurtje’ in end-to-end-encryptie gevaarlijk kan zijn, omdat deze in verkeerde handen kan vallen. “Zo’n sleutel is enorm veel waard voor criminelen en buitenlandse mogendheden”, zegt Rolf van Wegberg van TNO bijvoorbeeld. Dat is ook voor veel bedrijven de reden dat zo’n sleutel nog niet bestaat.