9min

Een winkel succesvol draaiend houden gaat tegenwoordig om veel meer dan producten in de schappen leggen. Nieuwe en innovatieve technologieën zijn inmiddels een vereiste om concurrerend te blijven. Een RFID-oplossing valt daar zeker onder. Wat kun je aan winst boeken als je deze technologie inzet in je winkel? Wij zochten het uit en hebben ook een voorbeeld uit de praktijk van Zebra Technologies en Mieloo & Alexander gezien.

In een winkelomgeving is het niet zelden een tamelijk onoverzichtelijk geheel. Dat heeft er onder andere mee te maken dat er doorgaans niet alleen een winkelgedeelte is, maar ook een magazijn. En die twee onderdelen moeten optimaal met elkaar samenwerken om de winkel als geheel optimaal te laten functioneren. Als retailer wil je het liefst zo gedetailleerd mogelijk weten waar de producten die je verkoopt zich bevinden. Liggen ze in de winkel, moeten ze juist bijgevuld worden vanuit het magazijn of zijn ze al langs de kassa gegaan en dus verkocht?

Bovenstaande vragen lijken op het eerste gezicht wellicht niet zo enorm lastig om te beantwoorden. Toch is dat in de praktijk in veel gevallen wel degelijk iets wat voor de nodige hoofdbrekens zorgt bij retailers. Dit houdt namelijk in dat je op ieder moment van de dag wilt weten waar een product zich bevindt. In een winkel waarin de doorloop van producten laag is, bijvoorbeeld omdat deze een zeer exclusief en beperkt aanbod heeft, kun je dat prima handmatig bijhouden. Bij serieuze volumes die door magazijn en winkel gaan, is dat echter nagenoeg onmogelijk. Dit terwijl het voor retailers uitermate belangrijk is om tijdig bij te vullen, zowel in de winkel als in het magazijn.

Weten wat je hebt staan

Als je inzicht en overzicht wilt krijgen in de volledige reis van producten die je verkoopt in je winkel, begint dat vanzelfsprekend met nauwkeurig weten wat je hebt staan. Dat is in veel magazijnen al een eerste horde. Als deze tot het plafond vol staan met producten, is het vrijwel onmogelijk om volledig handmatig een goede inventaris op te maken. Je kunt simpelweg niet overal bij, dus zal op den duur toch wat aannames moeten doen en schattingen moeten maken. Daarmee ben je de nauwkeurigheid en daarmee het kloppende inzicht en overzicht ook meteen kwijt.

Naast het ‘ouderwetse’ handwerk bij het bepalen van de voorraad, kun je uiteraard ook hulpmiddelen gebruiken. Maar die hulpmiddelen lopen tegen dezelfde problemen aan als je daarvoor alle producten in het magazijn afzonderlijk moet vastpakken. Een standaard scanner gaat je hier bijvoorbeeld niet noemenswaardig helpen. Je moet dan immers fysiek toegang hebben tot de barcode op een product, of een doos met producten. En dat is dus vaak niet mogelijk.

De gevolgen van dit gebrek aan overzicht zijn best stevig. Als je handmatig producten inventariseert, heb je initieel een tamelijk accuraat beeld van je voorraad. Dit valt na enkele maanden echter terug tot een accuraatheid van 70 procent. Dat heeft een niet te onderschatten impact op het optimaliseren van je verkopen als retailer. Het zou kortom handig zijn als dit beter kan. Dat is volgens Zebra Technologies en Mieloo & Alexander ook zeker mogelijk dankzij de inzet van RFID en de software die daarbij hoort. Hiermee is het mogelijk om tot boven de 98 procent te komen als het gaat om accuraatheid van de voorraad.

Breed RFID-portfolio van Zebra

In dit artikel hebben we het specifiek over de meerwaarde van de Zebra SmartLens Overhead Readers die Mieloo & Alexander bij de winkelketen heeft opgehangen. Het RFID-portfolio van Zebra is echter veel groter dan dat. Naast de RFID-handlezers heeft het ook nog vaste RFID-lezers, die je bijvoorbeeld op een strategisch punt in een gang kunt ophangen. Dat laatste zagen we ook in de case study terug als chokepoint readers. Verder heeft Zebra ook nog een heel assortiment RFID-antennes. De SmartLens Sensing Network Appliance is hier een voorbeeld van en voor zover wij het kunnen zien de meest geavanceerde, maar er zijn er nog veel meer. Er zijn antennes voor specifieke industrieën, maar ook antennes voor buitengebruik, bijvoorbeeld. De laatste schakel voor RFID-hardware zijn vanzelfsprekend de RFID-tags. Ook daar heeft Zebra oplossingen voor, in de vorm van RFID-printers en de supplies voor die printers.

Zebra gaat tegenwoordig echter niet meer alleen om de hardware, software krijgt ook steeds meer aandacht. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het bedrijf ook een software-aanbod heeft voor RFID-lezers. Het gaat hierbij om software waarmee je eenvoudig aan de slag kunt met RFID-lezers, maar ook SDK’s voor het geval organisaties zelf applicaties ontwikkelen specifiek voor de eigen omgeving.

De meerwaarde van RFID

Radio-frequency ID, oftewel RFID, maakt zoals de naam al aangeeft gebruik van radiogolven om RFID-tags te scannen. Radiogolven hebben geen line-of-sight nodig om tags te kunnen scannen, iets wat je met een standaard scanner wel nodig hebt. Daarnaast dragen radiogolven verder dan de lichtgolven waarmee je met dat soort scanners scant. Je hoeft met een RFID-scanner dus ook niet enorm dichtbij de te scannen tags te zijn. Het bereik van een dergelijke scanner kan richting de tientallen meters gaan, uiteraard afhankelijk van de specifieke omgeving.

Met alleen de aanschaf van RFID-lezers ben je er vanzelfsprekend nog niet. Deze apparaten moeten ook iets te scannen hebben. Daar heb je (actieve of passieve) RFID-tags voor nodig. Het is wellicht verleidelijk om deze tags weg te zetten als een soort barcodes, maar dat is niet terecht. Waar barcodes een productreeks aanduiden, is iedere RFID-tag uniek. Voor het gebruiksdoel in een winkel waar we het hierboven over hadden, is dit zeker een wezenlijk verschil. Je kunt nu namelijk de reis van ieder afzonderlijk product volgen. Met een barcode kun je hooguit de reis van een doos met veel dezelfde producten volgen. Dat is voor je voorraadbeheer een stuk minder handig.

Heb je eenmaal al je producten voorzien van RFID-tags, dan kun je met een RFID-lezer serieuze aantallen producten per seconde scannen. Volgens Zebra Technologies en Mieloo & Alexander gaat het hierbij om tussen de 800 en 1000 producten per seconde. Dit heeft als voordeel dat je heel snel je volledige voorraad kunt scannen. En dat zorgt er weer voor dat je het vaker kunt doen. Het resultaat hiervan is de accuraatheid van 98 procent waar we het hierboven al over hadden.

RFID roept nieuwe vragen op

RFID maakt het dus in theorie mogelijk om veel beter in de gaten te houden hoe het met de voorraad is gesteld. Dat maakt het mogelijk om vrijwel realtime deze voorraad in de gaten te houden. In het voorbeeld van een winkel kun je zo richting een situatie waarbij je een schap of rek in de winkel meteen aanvult op het moment dat er een item is verkocht. Je hebt dit echter niet van de ene op de andere dag zo ingericht. Met andere woorden, de inzet van RFID brengt ook nieuwe vraagstukken met zich mee.

Het voornaamste nadeel van RFID is eigenlijk ook meteen het grootste voordeel. Radiogolven kunnen een relatief grote afstand overbruggen. Dat is erg fijn als je vanaf een centrale plek de RFID-tags in een magazijn wilt scannen. Dit betekent echter ook dat het signaal door muren heengaat. Als je een magazijn en een winkelvloer hebt, is dat natuurlijk eigenlijk niet wat je wilt. Dan wil je in de winkel alleen de producten in de winkel scannen en in het magazijn alleen de producten die zich daar bevinden. Standaard is dat niet mogelijk met een RFID-lezer of –scanner. Je moet daar dus iets op bedenken.

Een tweede vraagstuk rondom de inzet van RFID is hoe je zoveel mogelijk waarde uit een investering kunt halen. Je kunt dan denken aan het nog verder automatiseren van processen. Aan de ene kant houdt dat in dat je ook met extra (IoT-)software aan de slag gaat, boven op de RFID-hardware. Dit is nodig om optimaal inzicht te hebben en te houden. Daarnaast kun je ook stappen zetten om de omgeving vrijwel autonoom te laten functioneren. Zo is het mogelijk om handscanners met pensioen te sturen en het scannen door zogeheten overhead scanners uit te laten voeren.

RFID in de praktijk

Nu we de theorie rondom de meerwaarde van RFID en de nieuwe vragen die het oproept hebben behandeld, is het tijd om eens te kijken naar een voorbeeld uit de praktijk. Daarvoor hebben we ons wat meer verdiept in wat Zebra Technologies en Mieloo & Alexander hebben bereikt bij en samen met een wereldwijd opererende speler in de fashionindustrie.

Het doel van de samenwerking was om met de inzet van de technologieën van Zebra en Mieloo & Alexander meer inzicht te krijgen in de reis die producten binnen de winkelketen afleggen en om op die manier de supply chain als geheel te verbeteren. Zebra leverde de hardware, terwijl Mieloo & Alexander als system integrator verantwoordelijk was voor het daadwerkelijk opleveren van een goed werkende omgeving.

Forse toename in accuraatheid

Op basis van de cijfers in de case study die wij hebben ingezien, zijn Zebra en Mielo & Alexander zeker geslaagd in bovenstaande opzet. Het eindresultaat van de samenwerking tussen de twee partijen en de klant is een accuraatheid die zelfs nog voorbij de 98 procent gaat. Zoals al aangegeven, bereik je een dergelijke score niet met alleen een investering in RFID-scanners. Op meerdere plaatsen in de winkels van de retailers werden zogeheten chokepoint readers geplaatst. Dit zijn RFID-lezers die op strategische locaties hangen en zo precies kunnen zien hoe een product door de winkel gaat. Uiteraard is er eentje die magazijn en winkel van elkaar scheidt, maar ook op andere plaatsen zoals bij de kassa en bij de deur naar buiten toe.

Op dit punt was het resultaat echter nog altijd niet boven de 98 procent. Dat kwam pas toen Mielo & Alexander een SmartLens Sensor van Zebra toevoegde aan de winkels. De chokepoint readers misten af en toe nog een RFID-tag namelijk. Dat zorgde ervoor dat er vooral in heel drukke winkels de voorraad toch nog regelmatig handmatig gescand moest worden met handscanners. Deze SmartLens Sensing Network Appliances brachten de accuraatheid voorbij de 98 procent. Het was daarna ook niet meer nodig om handmatig aan de slag te gaan met RFID-scanners.

Niet alleen voor retailers

In de bodytekst van het artikel hebben we retail als uitgangspunt gekozen om het over RFID te hebben. Deels is dat omdat een winkelomgeving voor heel veel mensen herkenbaar is, deels ook omdat we toe wilden werken naar de casus van Zebra en Mieloo & Alexander. RFID is echter ook zeker belangrijk als je zaken wilt optimaliseren in andere omgevingen. In principe kan RFID een rol spelen in alle omgevingen waarin je de locatie van items wilt weten die kritiek zijn voor je bedrijfsvoering.

De maakindustrie komt vrij snel bovendrijven als je gaat nadenken over andere omgevingen voor RFID. Ook daar heb je een voorraad, die je goed bij moet houden. Daar kun je RFID-tags ook op materieel en gereedschap plakken, om goed te kunnen bijhouden waar alles is. Een soortgelijke toepassing is er voor de gezondheidszorg. We hebben weleens gehoord dat in ziekenhuizen het merendeel van de apparatuur continu kwijt is. Dat kun je via RFID veel beter in de gaten houden.

Naast de maakindustrie en de gezondheidszorg richt Zebra zich met het RFID-portfolio ook op de transport- en logistieksector, hospitality, magazijnen en op Field Service Management, waarbij je bijvoorbeeld mobiele onderhoudsmedewerkers ook optimaal inzicht wilt geven in waar ze mee bezig zijn.

Refilling software

Naast de hardware in de vorm van RFID-lezers en -tags heeft een winkelketen zoals die uit de case study die wij hebben gezien software nodig. Er moet immers ook nog het nodige achter de schermen gebeuren om voorraden goed aan te vullen. Dat is waar het Araneo Refilling Task Management System van Mieloo & Alexander voor is ingezet. Deze software registreert alle producten die de winkel verlaten, door middel van integratie met de RFID-lezers. Dit geldt zelfs voor producten die gestolen worden.

Een dergelijke registratie is uiteraard belangrijk, want alleen zo weten de medewerkers van de winkels welke producten bijgevuld moeten worden, zonder dat ze dit zelf continu handmatig en met eigen ogen moeten controleren. Ook als een klant iets wil kopen dat niet meer in de schappen ligt, maar wel in het magazijn, kun je dankzij deze software snel schakelen en het product alsnog verkopen aan de klant.

Snel resultaat

Tijdig bijvullen en heel snel kunnen schakelen als een klant iets wil kopen dat niet meer in de schappen ligt, levert onder de streep meer omzet op voor de winkelketen. Dit gekoppeld aan de enorme tijdwinst die het inzetten van RFID in combinatie met de software oplevert, zorgt ervoor dat de winkelketen de investering in hardware en software binnen tien weken terug had verdiend. En dat is uiteindelijk waar een klant zoals deze winkelketen partijen zoals Zebra en Mieloo & Alexander op afrekent. Vooral de toevoeging van de Zebra SmartLens Sensors zijn richting de toekomst belangrijk om te benadrukken. Zo kan de reis van een product door magazijn en winkel volledig digitaal worden. En digitaal betekent meer inzicht en dus een hogere omzet.

Tip: Zebra lanceert machine vision-camera’s en industriële scanners