De overheid moet niet langer afhankelijk zijn van dure, gesloten computersystemen. GroenLinks wil de publieke sector verplichten vanaf 2006 alleen nog in zee te gaan met leveranciers van software die afnemers mogen aanpassen en verbeteren. Met haar pleidooi voor software die voldoet aan open standaarden neemt GroenLinks de ‘verslaving aan Windows’ op de korrel waaraan overheid, onderwijs en de zorg lijden. ‘De publieke sector leunt te zwaar op de producten van enkele leveranciers’, stelt Kamerlid Kees Vendrik.

Dat geldt voor zowel de verkopers van massaproducten zoals Microsoft, als voor leveranciers van gespecialiseerde software voor de medische sector. ‘Zij verkopen je alleen het recht de software te gebruiken. Verbeteringen aanbrengen mag niet of is onmogelijk omdat producenten geheim houden hoe hun programma’s in elkaar steken.’ Vendrik wil dat de overheid het gebruik stimuleert van software waarvan de broncode (de blauwdrukken) in het publieke domein wordt geplaatst. Zo kan iedereen vrijelijk gebruik maken van de broncode voor Linux, een besturingssysteem voor pc’s dat een alternatief biedt voor Microsoft Windows. Van Linux zijn tientallen versies in omloop: al deze zogenaamde distributies zijn gratis te installeren.

De huidige afhankelijkheid van enkele leveranciers heeft tot gevolg dat sommige overheidsdiensten onbereikbaar zijn voor burgers die alternatieve programma’s gebruiken. Zo draait de belastingdiskette alleen onder Windows. GroenLinks vindt dat de overheid als een van de belangrijkste klanten van de computerbranche het voortouw moet nemen. De publieke sector is goed voor 12,5 procent van de software-markt en geeft naar schatting 300 miljoen euro per jaar uit. ‘Bedrijven die zich vanaf 2006 niets aantrekken van de regels verliezen de overheid als klant.’

Vendrik stelt voor volgend jaar een miljoen euro uit te trekken voor de stimulering van open standaarden-software. Hij wil verder de software die de overheid zelf wordt ontwikkeld in het publieke domein plaatsen. ‘Dan kunnen verschillende diensten van elkaars werk profiteren.’ In de publieke sector wordt al lange tijd geklaagd over de afhankelijkheid van dure software. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) beschuldigde Microsoft en de netwerkspecialist Novell er in juli van dit jaar van hun marktmacht te misbruiken. ‘Wij constateren dat deze bedrijven onder het mom van onderhoudscontracten substantieel hogere licentie-inkomsten genereren’, aldus de VNG in een brandbrief aan de regering.