De ontwikkeling van AI levert meerdere winnaars en verliezers op onder de programmeertalen. De bekendste talen in datasets leveren regelmatig betere, consistentere AI-gegenereerde code op. Het is één van de meerdere verklaringen voor de aanhoudende groei van Java. Dit ondanks problemen rondom Oracle’s verdienmodel voor de programmeertaal, dat de populariteit van Java-compatible alternatieven lijkt aan te jagen.
Python was andere programmeertalen al voor: als populairste taal vóór de AI-hype, is het op eenzame hoogte gebleven. Java-specialist Azul erkent de centrale rol van Python in het AI-domein, maar ziet dat Java net zo goed een plek heeft opgeëist. Terwijl AI-onderzoek en -prototyping op Python-basis plaatsvindt, neemt Java volgens Azul de AI-gedreven diensten in productie voor zijn rekening. De onderzoekers zien deze keuze als afkomstig van vereisten rondom prestaties, veiligheid en betrouwbaarheid.
In de 2026 State of Java Survey geven cijfers weer wat Azul hiermee bedoelt. 62 procent van de ruim 2.000 ondervraagde Java-professionals gebruikt Java voor AI-ontwikkeling, fors meer dan de 50 procent die vorig jaar dit aangaven. De precieze variant verschilt wel. Het is accurater om te zeggen dat de Java Virtual Machine productie-AI domineert, niet de Java-taal zelf. Scala (47 procent), Groovy (43 procent), Kotlin (39 procent) en Clojure (28 procent) worden elk gebruikt, terwijl enkel Java zelf (19 procent) een niche is geworden.
Oracle-exodus
Java, voor het eerst gelanceerd in 1995, is van origine een Sun Microsystems-initiatief. De “write once, run anywhere“-belofte van Java maakte het een immens populaire taal. Oracle, sinds 2010 eigenaar van voormalige Sun-componenten, besloot in 2023 om Java-licenties per medewerker per maand te beprijzen, in plaats van per gebruiker of processor. Onder de streep bleek al gauw dat de kosten fors zouden worden. Versie 21 van de Java Development Kit (JDK), de populairste vorm van Java, verliest in september van dit jaar gratis support. Het lijkt reden voor organisaties om snel van development kit te veranderen. Maar liefst 81 procent heeft al gemigreerd, is bezig met een migratie of is dit van plan. De stap is dan naar een niet-Oracle-gebaseerde OpenJDK-distributie.
Tegenover de nieuwe licentiekosten staan snellere LTS-tijdlijnen en eenvoudigere upgradecycli. Oracle’s beslissing kent dus ook voordelen, naast het feit dat de veranderde licentie niet per definitie duurder is. Toch is 92 procent bezorgd over het prijsmodel van Oracle. De variëteit in het Java-landschap floreert daardoor dus wel, waardoor we bij enquêtes van populaire programmeertalen er rekening mee moeten houden dat de JVM wellicht vele malen vaker gebruikt wordt dan Java-adoptie an sich suggereert.
Opvallend is dat 84 procent van de organisaties die al zijn overgestapt aangeeft dat de migratie soepeler verliep dan verwacht of volgens plan. 72 procent voltooide de overstap binnen een jaar. Zo blijkt dat de grip van Oracle op het Java-ecosysteem losser wordt, ondanks het feit dat de technologie achter de taal alleen maar aan populariteit wint.
Lees ook: “Oracle overweegt drastische stappen om AI-uitgaven te financieren”