Een groep Amerikaanse politici van beide politieke partijen heeft de MATCH Act ingediend, een wetsvoorstel dat exportbeperkingen voor chipfabricagemachines naar China fors aanscherpt. ASML staat vanzelfsprekend centraal in het voorstel, gezien de monopolie op geavanceerde chipmachine. China was in 2025 goed voor 33 procent van de Nederlandse chipmachinefabrikant zijn omzet, maar dat aandeel dreigt verder te krimpen.
De MATCH Act, donderdagavond laat aangekondigd, richt zich op technologieën die China importeert omdat het land ze zelf niet kan produceren. Concreet gaat het om immersie-DUV-lithografie, de technologie waarmee chippatronen op silicium worden gebrand. Het is een markt die volledig gedomineerd wordt door ASML. Het kleine Japanse Nikon is de enige andere speler van formaat, maar op het gebied van geavanceerde EUV-apparatuur is er geen alternatief voor ASML.
Het wetsvoorstel gaat verder dan de regels die nu al gelden. Bestaande exportrestricties, afgestemd tussen Washington en Den Haag, verbieden ASML al om zijn meest geavanceerde EUV-machines naar China te verschepen. De VS legde ASML eerder ook al strengere exportbeperkingen op. Maar ASML verkoopt nog altijd oudere DUV-systemen aan Chinese chipmakers. Precies dat wil de MATCH Act stopzetten, inclusief het onderhoud aan die machines. Dit zou feitelijk neerkomen op een gedwongen contractbreuk en een forse inkrimping van de afzet voor ASML.
Chinese chipmakers op de doellijst
Het voorstel noemt expliciet welke Chinese bedrijven getroffen worden: SMIC, Hua Hong, Huawei, CXMT en YMTC mogen geen chipfabricagemachines meer kopen of laten onderhouden. Het vorige kabinet had eerder al zorgen geuit dat ASML een wapen dreigt te worden in de handelsoorlog tussen de VS en China, wat het feitelijk al jaren is.
China was ASML’s grootste markt in 2025, met een aandeel van 33 procent van de totale omzet. In januari meldde ASML zelf dat dit dit jaar zou dalen naar circa 20 procent. De MATCH Act zou dat proces verder versnellen.
Reacties terughoudend
ASML weigerde vrijdag commentaar te geven. Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken, dat toezicht houdt op het exportbeleid, zei evenmin inhoudelijk te willen reageren. “Het is niet aan ons om commentaar te geven op conceptwetgeving die door wetgevers uit andere landen wordt voorgesteld,” aldus een woordvoerder.
Opvallend is dat de MATCH Act van het Huis van Afgevaardigden komt, niet van president Trump. Eerdere rondes exportbeperkingen werden aangestuurd door het Witte Huis, door zowel Trump als Biden. Het voorstel moet nog de gebruikelijke wetgevende procedure doorlopen.