In een goudkoorts zijn er geregeld meer verliezers dan winnaars. Hetzelfde geldt voor de AI-opmars, waarbij consumenten, al dan niet fan of gebruiker van de technologie, diep in de buidel moeten tasten voor producten die een jaar geleden nog betaalbaar waren. Ook onder fabrikanten zijn er succesverhalen en aftakelende cijfers. Wie wint er en wie verliest? En wat zijn de consequenties op de langere termijn?
Omdia onthulde vorige week dat de levering van pc’s wereldwijd met 21 procent kelderde. Zogeheten ‘pull-forward’ vraag leidde tot snellere upgradecycli dan normaal; organisaties wisten mogelijk dat de prijzen verder zouden stijgen en sloegen eerder toe. Van die bonus profiteren fabrikanten niet meer. Hoewel geheugen en opslag voor de grootste prijsstijgingen en tekorten zorgen, stelt Omdia dat ook het aanbod van CPU’s, GPU’s en IC-componenten onder druk staat.
HP en Dell laten zien hoe de vraag naar rekenkracht is omgewenteld. Hoewel eerstgenoemde een omzetgroei van 18 procent kende voor Personal Systems in het kwartaal mei-juli, daalde de marge van 5,4 procent naar 4,6 procent. De verkoop van pc’s voor consumenten en commerciële klanten zakte in met 16 procent. De prijs van geheugen als percentage van alle bouwkosten is voor HP vermoedelijk nog meer gestegen dan de 35 procent die interim-CEO Bruce Broussard noemde, al grofweg een verdubbeling ten opzichte van 2025. HP’s aanbod wordt door Counterpoint als ‘zeer blootgesteld’ [aan de consumentenmarkt en het middensegment van de zakelijke markt] omschreven. Dell daarentegen rapporteerde een omzetgroei van 58 procent, maar dat kwam vooral doordat AI-servers in trek zijn.
HBM drukt DRAM weg
HBM, het geheugen dat gebruikt wordt voor AI-chips, wordt gemaakt van DRAM-wafers. Elke HBM-bit vreet ongeveer drie keer zoveel ruimte op een wafer als een DRAM-bit. Zie hier hoe de capaciteit met rasse schreden instort. Er zijn slechts drie grote geheugenmakers, namelijk Micron, Samsung en SK Hynix. Hoewel zij op de lange termijn altijd met flinke cyclische bewegingen te maken hebben in de vraag en dus hun aanbod nooit perfect kunnen afstellen erop, hebben ze er gezamenlijk belang bij om het aanbod in ieder geval de komende jaren af te knijpen. De marges voor HBM zijn nu eenmaal reusachtig. Het Chinese CXMT zou extra aanbod kunnen bieden maar is op het gebied van HBM niet competitief; voor DRAM zou het op den duur wel voor onder meer HP, Dell, ASUS en Acer als leverancier kunnen dienen.
Met name Acer vertrouwt hierop. Voorzitter Jason Chen verwacht dat pc-prijzen met 5 à 20 procent zullen stijgen tot er weer ademruimte volgt medio 2027 dankzij CXMT-leveringen. Voor kleinere spelers zoals MSI, Valve en Raspberry Pi zijn de gestegen kosten feitelijk niet te behappen op de lange termijn. Pc-reus Lenovo heeft echter genoeg DRAM om geheel 2026 uit te zingen, een schril contrast.
Andere risico’s
HP en Lenovo laten zien dat het formaat van de fabrikant niet allesbepalend is. Ook niet alle kleine spelers vallen om, zeker omdat hardwareverkoop lang niet altijd de enige bron van inkomsten is. De omzet van pc-divisies groeit ook ‘gewoon’ door, al is dat met tegenvallende cijfers.
Het echte gevaar volgt nog, namelijk wanneer de cyclus weer omkeert. Waarnaartoe? Prijzen waren in 2024-2025 uiterst gunstig voor DDR5, maar voor DDR4 gold het tegenovergestelde doordat de productie ervan afnam en op den duur stopt. De huidige tekorten en vraagexplosie plaatsen die productiestop verder weg, maar een eind is nog steeds in zicht. Ook zal DDR5 er mogelijk aan het eind van deze prijsstijgingen lang niet zo nieuw meer uitzien. DDR6 wordt al over enkele jaren verwacht. Ook hier volgt dezelfde, welbekende cyclus: de oude generatie wordt uitgefaseerd en stijgt in prijs, terwijl het nieuwe aanbod de gebruikelijke systemen domineert.
Zo krijgen we het idee dat DDR5 wellicht nooit meer zo goedkoop wordt als het vorig jaar was. Tevens zal DDR6 de fabrikanten ervan de kans bieden om het zeer geleidelijk en risicobewust uit te rollen. Mogelijk is de vraag naar geheugen in algemene zin dan nog steeds relevant, zeker omdat HBM niet te hergebruiken is voor consumentenchips. De prijsval, als die al komt, volgt eerst onder de HBM-kopers als de productie hiervan dominant is. Als er met de nieuwe marges van DDR6 en een gebrek aan korting op DDR5 geen fabrikanten in de problemen komen, zal dat een grote verrassing zijn.
Lees ook: OVHcloud waarschuwt: prijsverhoging tot 87% door geheugentekort