De gemeente Rotterdam investeert in een netwerk van slimme camera’s en drones om drugssmokkel op de haven tegen te gaan. Daarnaast wordt de managementsoftware van scheepsladingen bijgewerkt om ervoor zorgen dat alleen bevoegden toegang hebben tot data.

De gemeente deelt het nieuws in een jaarverslag over de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Ondermijnende criminaliteit is een misdaadvorm waarbij criminelen legale bedrijven misbruiken. Voer je een cyberaanval uit op een gemeente, dan ben je niet alleen een crimineel, maar een ondermijnend crimineel. Je beschadigt een overheidsinstantie, waardoor anderen het vertrouwen in de instantie verliezen. Hetzelfde geldt voor smokkelaars die cocaïne met een havenbedrijf verschepen.

Het kabinet zet jaarlijks honderden miljoenen euro’s apart voor de bestrijding van ondermijnende criminaliteit. Het geld belandt bij het Openbaar Ministerie, de politie en gemeenten, waaronder Rotterdam. Zij zijn verantwoordelijk voor de aanpak. Rotterdam ontving in 2021 vijf miljoen euro om criminaliteit op de haven tegen te gaan. Uit een nieuw jaarverslag blijkt dat het meeste geld aan ICT wordt besteedt.

Cameranetwerk

Allereerst investeert de gemeente in een netwerk van slimme camera’s en drones. “Een virtueel hek”, beschrijft een woordvoerder. “Rond het haventerrein, zodat we verdachte situaties kunnen signaleren en de pakkans van criminelen vergroten. Er is al een groot netwerk aan camera’s, maar dit willen we intensiever gaan gebruiken. Zo hebben we meer ogen op de haven, wat een enorm groot gebied is.”

De keuze voor nieuwe apparatuur en software is begrijpelijk. Netwerk- en cameratechnologieën zijn in de afgelopen jaren razendsnel verandert. Chips worden krachtiger en energiezuiniger, waardoor chips direct in een camera geïntegreerd kunnen worden. Als gevolg kan een camera op locatie beelden analyseren. Dat is vaak sneller dan het traditionele alternatief, waarbij camerabeelden naar de cloud worden verstuurd voor een analyse.

Identity security

Ten tweede investeert de gemeente in updates van de managementsoftware voor scheepsladingen. “We werken aan een ICT-tool om data over ladingen alleen beschikbaar te stellen aan degenen die daartoe gerechtigd zijn”, deelt een woordvoerder. Met andere worden: identity security een bekend begrip in de cybersecurityindustrie.

De ICT-systemen van de Rotterdamse haven zijn reeds beveiligd tegen onbevoegde gebruikers. De Rotterdamse haven is een overheidsinstantie, en elke overheidsinstante moet zich houden aan de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Dit is een pakket met regels over cybersecurity. Identity security is een belangrijk onderdeel. Overheidsinstanties zijn bijvoorbeeld verplicht om de wachtwoorden van medewerkers en gebruikers regelmatig te wijzigen.

Het is niet precies duidelijk in welke updates de gemeente investeert. We vermoeden dat de aankomende softwaretool meekijkt met de cybersecurity van bedrijven die op de haven werken. De BIO geldt niet voor private bedrijven. Er is geen garantie dat hun identity security op orde is. Dat is een kans voor smokkelaars, want een onbeveiligd ICT-systeem kan waardevolle informatie over scheepsladingen opleveren. Naar verwachting probeert de gemeente het gat te dichten.

Meer geld

Op Prinsjesdag 2021 liet het kabinet weten dat Nederlandse havens in dit jaar 24 miljoen euro ontvangen voor de bestrijding van ondermijnende criminaliteit. Rotterdam krijgt een deel, maar het precieze aantal is op dit moment onbekend. Het bedrag wordt later in de zomer aangekondigd.