Een groep experts en belangenbehartigers stapt naar de rechter in Den Haag. Ze vragen van toezichthouder Bureau Toetsing Investering (BTI) een voorlopige voorziening, vanwege het gebrek aan transparantie rond de overname van DigiD-leverancier Solvinity door Kyndryl. De groep eist duidelijkheid over het toetsingsproces.
Dat schrijft journalist Eric Smit van Follow the Money op LinkedIn. De groep, bestaande uit onder meer Esther van Egerschot, Maxim Februari, Felienne Hermans en journalist Eric Smit, stuurde op 12 januari een brandbrief naar het BTI. Daarin drongen ze met spoed aan op informatie over de overname van Solvinity door Kyndryl. Ook Privacy First en stichting The Firewall sluiten zich aan bij het verzoek.
De groep wil betrokken worden bij het toetsingsproces als belanghebbende burgers. Het besluit van het BTI om geen informatie te verstrekken over de toetsing is volgens hen onacceptabel. Ze willen weten of en hoe deze overname aan de nationale veiligheid wordt getoetst.
DigiD-infrastructuur in Amerikaanse handen
Solvinity beheert de infrastructuur achter DigiD. Het systeem waarmee burgers zich digitaal bij Nederlandse overheidsinstanties kunnen identificeren, is wettelijk aangemerkt als een dienst van vitaal belang. Het kabinet onderzoekt inmiddels de impact van de overname.
Kyndryl valt onder Amerikaanse wetgeving. De regering van de Verenigde Staten kan op grond van die wetgeving toegang tot data en systemen eisen. Dat is in strijd met de belangen van Nederland en de privacy van burgers, aldus de eisers.
Als een deel van de vitale digitale infrastructuur in Amerikaanse handen komt, vergroot dit de kwetsbaarheid van Nederland voor uitval, manipulatie of chantage. Dat stellen de belangenbehartigers in hun brief.
Zorgen over intimidatie en sancties
De groep wijst ook op een ander risico. De Amerikaanse overheid intimideert en sanctioneert soms individuele burgers en organisaties die deelnemen aan het publieke debat. Ook deze potentiële verzwakking van de democratische rechtsstaat raakt aan individuele vrijheden en veiligheid.
Dat geldt volgens de eisers in het bijzonder voor hun groep, die zich in het openbaar vaak kritisch uitlaat over de gedragingen van de Amerikaanse overheid en Big Tech-ondernemingen.
De groep eist daarom openheid van de minister van Economische Zaken over de overname. Ze willen weten welke mededelingen door de minister aan Solvinity en Kyndryl zijn gedaan. Ook vragen ze of al is bepaald dat een toetsingsbesluit vereist is. Indien het toetsingsbesluit al is genomen, eist de groep daarvan een kopie.
De toezichthouder onderzoekt de Amerikaanse overname inmiddels. Het BTI beoordeelt de deal onder de Wet Vifo, die een screening verplicht op transacties die de nationale veiligheid kunnen bedreigen. BTI kan de overname overigens niet zelf verbieden, maar een advies aan de minister van Economische Zaken geven. De minister heeft wel de bevoegdheid de overname te blokkeren.