De coronapandemie was voor de meeste organisaties een prikkel om in no time te vernieuwen met IT. Vaak lag er een noodzaak aan ten grondslag, want de organisatie moest draaiend blijven en medewerkers en klanten dienden op afstand ondersteund te worden. Toch staat er volgens Benelux Executive Jeroen Kleinhoven van AND Digital nog veel meer te gebeuren. We zouden ons momenteel in de rust van het oog van de storm bevinden. Om ook in de toekomst overeind te blijven zijn wederom grote veranderingen nodig, stelt AND Digital.

In gesprekken rondom de invloed van corona op IT is de gedeelde boodschap vaak dat er in een ongekend snelle tijd vernieuwing is doorgevoerd. IT bleek immers de oplossing om de productie van medewerkers op peil te houden, het contact met klanten op een goede manier te onderhouden en processen door te laten draaien. Een moderniseringsproject dat normaliter een jaar duurde werd soms in een maand volledig afgerond.

De versnelling betekent ook dat IT en het management (C-level) projecten anders benaderden dan voorheen. Het IT-team kreeg meer middelen ter beschikking om te innoveren en was vaak bereid over te werken om in te spelen op de uitdagingen. Soms sloegen IT’ers stappen over voor het boeken van snel resultaat, bijvoorbeeld door software minder uitvoerig te testen. Daarmee wil het niet per se zeggen dat IT de innovatiesnelheid vast kan houden. Bovendien bood C-level tijdens de coronapandemie vaak meer vrijheid om te innoveren en was het minder kritisch dan voorheen vanwege de noodzaak.

Oog van de storm

Kleinhoven ziet dat de coronapandemie voor Nederlandse bedrijven vooral een periode was van overleven en het faciliteren van nieuwe werkmethodes. Door de innovatie tijdens de coronapandemie is inmiddels driekwart van de decision makers tevreden over hun huidige aanbod van digitale producten en diensten, toont onderzoek van AND Digital aan. Ook zijn ze ermee in staat om te voldoen aan de verwachtingen van klanten. Het laat zien dat een groot deel tevreden is en er tegelijkertijd ruimte voor verbetering is. Onbekend is hoe zich het verhoudt tot andere jaren, want AND Digital voerde niet eerder vergelijkbaar onderzoek uit.

Het onderzoek van AND Digital bevestigt dat er innovatiedrang was, maar ziet dat inmiddels de rust is wedergekeerd. Toch is de huidige kalmte bedrieglijk, want het zou de stilte in het oog van een digitale storm zijn. Volgens decision makers komen er uitdagende tijden aan. Ze denken ook dat het digitale werken nu pas echt begint. Op zich een logische ontwikkeling, voortkomend uit de investeringen in werken op afstand: IT-omgevingen zijn veel meer ingericht op digitaal werken. Als het in de smaak valt, lopen de investeringen mogelijk alleen maar op.

Een meerderheid van de Nederlandse organisaties is dan ook van plan verder te investeren in digitale initiatieven, waarvan een derde binnen een jaar. Dit wordt ingegeven doordat bijna een derde vindt dat ze achterlopen in digitale innovatie. Een kwart loopt zelfs inkomsten mis vanwege te weinig digitale mogelijkheden om aan de vraag en verwachtingen van klanten te voldoen.

Artikel gaat verder na onderstaand kader

Waarom onderzoek?

AND Digital liet, mede ingegeven door de versnelling, onderzoek uitvoeren door Markteffect. De marktonderzoeker ondervroeg 401 Nederlandse beslissers die zich bezighouden met het evalueren en aanschaffen van producten voor processen en digitalisering. De ondervraagde decision makers komen uit verschillende sectoren, maar hebben gemeen dat ze minimaal 50 fulltime medewerkers in dienst hebben. Kleinbedrijven zijn dus niet meegenomen in het onderzoek.

Voor AND Digital is het belangrijk een dergelijk onderzoek uit te laten voeren, aangezien het bedrijven ondersteunt bij digitale strategieën en het bouwen van IT-producten en -diensten. Zelf omschrijft de agency zijn missie als “organisaties helpen bij hun digitale IT-transformatie en -capaciteitsvraagstukken”, al klinkt dat wat ons betreft vrij breed. In de praktijk betekent het dat je bij AND Digital aanklopt om ondersteuning te krijgen bij het ontwikkelen van een IT-roadmap. De professionals van AND Digital hebben veel (sectorspecifieke) kennis van IT-modernisering. Ze kunnen ook ondersteunen bij het ontwikkelen van software.

De agency opende in juni zijn vestiging in Amsterdam. De oorsprong van AND Digital ligt in het Verenigd Koninkrijk. Om het opstarten van de Nederlandse activiteiten te ondersteunen, richtte het onderzoek zich specifiek op Nederland.

Struikelblok en hoop

Bij veel organisaties leeft het besef dat er op de korte termijn verandering nodig is, zo bevestigt het onderzoek. Daarom gaat bijna de helft van de Nederlandse organisaties komend jaar investeren in digitale ontwikkeling. Dat blijft echter lastig: het werven van werknemers met de juiste vaardigheden en kennis is de grootste uitdaging. Dit terwijl juist een digitale strategie en het talent met de vaardigheden om het uit te voeren essentieel zijn om de storm die AND Digital ziet te overleven.

Als vervolgens wat dieper ingezoomd wordt op waar bedrijven in willen investeren voor innovatieversnelling, dan komt cybersecurity als topprioriteit naar boven. Daar wil 39 procent van de organisaties de komende tijd in investeren. Het belang van het in huis halen van de juiste vaardigheden (35 procent) wordt ook als belangrijk gezien. Drie op de tien organisaties gaat digitale teams verder ontwikkelen en trainen.

Vaardigheden onderscheidende factor

Jeroen Kleinhoven, Benelux Executive bij AND Digital

Daarnaast ziet AND Digital dat de digitale druk op het bedrijfsleven tijdens de coronapandemie groter is geworden. Zo stelt de agency dat de vraag van klanten naar digitale producten en diensten met 32 procent steeg. Het kan dan bijvoorbeeld gaan om extra webshopmogelijkheden en meer contact via social media. Bijna een derde van de bedrijven voelt meer druk om digitale oplossingen te leveren in vergelijking met voor de pandemie. De helft verwacht zelfs moeite te hebben te overleven in de huidige vorm indien er geen duidelijk digitale strategie en talent is.

Zoals gezegd is het werven van personeel met de juiste achtergrond lastig. Wel kan de grootte van de uitdaging per sector verschillen. De financiële dienstverlening heeft volgens AND Digital de zaakjes op orde, waar 17 procent werving als een uitdaging ziet. De overheid vormt hierin een uiterste, waar meer dan de helft van de organisaties moeite heeft met het aantrekken van talent. Over het algemeen hebben de meeste organisaties tijdens de pandemie op de rem gestaan met het werven van personeel. Slechts 17 procent ging hier in de coronaperiode mee door.

AND Digital stelt dat er inmiddels een onhoudbare situatie is ontstaan. Enerzijds is er een nijpend tekort aan digitaal talent, anderzijds is er onmacht om er adequaat op in te springen. De agency draagt drie mogelijkheden aan om te investeren in digitaal talent. De voor de hand liggende optie is talentwerving. Daarnaast kan het werken om het trainingsaanbod uit te breiden en verbeteren. Tot slot is er nog de optie om de samenwerking met digitale partners te intensiveren. Ook externe partners kunnen namelijk ondersteunen bij het scholen van digitaal talent.

Uitvoering en strategie

Een kanttekening bij de genoemde cijfers is dat er een verschil is tussen de operationele teams en C-level. Zo noemen operationele medewerkers het effectiever en efficiënter maken van bedrijfsactiviteiten als topprioriteit, terwijl C-level voor het werven van relevante digitale experts kiest. Voor investeringen in het komend jaar lopen de meningen ook sterk uiteen: 43 procent van de teams noemt zwaarder inzetten op trainingen versus 27 procent van het C-level.

De tweespalt wordt verder onderstreept met de vraag of de organisatie voldoet aan de klantverwachtingen rond digitale diensten en producten. Van het middenmanagement vindt 31 procent dat de eigen digitale dienstverlening nog onvoldoende is. Onder operationele medewerkers is dit 23 procent en onder C-level 14 procent. De verklaring zit hem volgens AND Digital in de toenemende druk om digitale dienstverlening te verbeteren. Zowel C-level (30 procent) als operationele teams (37 procent) voelen meer druk dan voor de coronapandemie.

Uiteraard zijn de operationele medewerkers en C-level op bepaalde vlakken wel eensgezind. Zo zien beide kampen een gebrek aan digitale kennis, expertise en vaardigheden onder leidinggevenden. Bijna een kwart vindt dat de board over onvoldoende kennis beschikt om het bedrijf door de digitale storm te leiden.

Alles bij elkaar laat het onderzoek van AND Digital zien dat Nederland in een enorm tempo innoveerde met IT. Naar verwachting blijft het de komende tijd prioriteit om te overleven. Kleinhoven ziet genoeg voorbeelden van organisaties waar digitaal innoveren weinig prioriteit krijgt en vreest dat, als daar niets gebeurt, zulke organisaties het steeds moeilijker krijgen. Klanten en medewerkers zijn immers gewend aan innovatie. Daar kan je als bedrijf dan ook eigenlijk niet meer omheen. Het moet daarom bovenaan de agenda staan, besluit Kleinhoven.