De lidstaten en het Europees Parlement zijn akkoord met de Digital Services Act (DSA). De wetgeving trekt de teugels van online marktplaatsen en platformen aan. Het pakket gaat uiterlijk op 1 januari 2024 in.

In 2020 kwam de Europese Commissie met een wetsvoorstel voor aanbieders van online marktplaatsen en platforms. Inmiddels zijn het Parlement en alle lidstaten. De Digital Services Act (DSA) wordt een feit, met vier grote gevolgen voor online marktplaatsen en platforms.

Wat houdt de DSA in?

1. Allereerst moet de DSA de handel en bespreking van illegale goederen tegengaan. Aanbieders van online platformen kunnen door Europese autoriteiten verplicht worden om een rapporteerfunctie te ontwikkelen. De rapporteerfunctie moet gebruikers in staat stellen om illegale content te rapporteren. Aanbieders van online platform kunnen verplicht zijn om gerapporteerde content te verwijderen.

Daarnaast moeten online platformen ervoor zorgen dat gebruikers vindbaar zijn. Het aanbieden van anonieme marktplaatsen en tools voor anonieme marktplaatsen wordt illegaal.

2. Ten tweede introduceert de DSA meer toezicht door gebruikers en overheden. Online platformen kunnen verplicht worden om data aan te leveren bij onderzoekers van overheden. Het idee is dat een derde partij meekijkt met de online risico’s van het platform.

Daarnaast moeten gebruikers de mogelijkheid hebben om in hoger beroep te gaan tegen een schorsing. Herkent het automatische systeem van (bijvoorbeeld) Twitter dat een gebruiker een regel overtreedt, dan heeft de gebruiker het recht om de schorsing te bestrijden, zij het met een rechtszaak of intern systeem. Het laatste geldt voor automatische schorsingen én handmatige schorsingen door moderators.

Tot slot kunnen online platformen verplicht worden om technische informatie te delen over de algoritmes die content aanraden. Op dit moment zijn dat vaak bedrijfsgeheimen. De DSA zorgt ervoor dat organisaties transparant moeten communiceren over algoritmes, vergelijkbaar met de AVG voor gegevensverwerking.

De eerste en tweede aandachtspunten gelden voor online platformen van elke grootte. De derde en vierde aandachtspunten, waarop we hieronder uitbreiden, gelden uitsluitend voor ’s werelds grootste online platformen. Denk hierbij aan Facebook, LinkedIn en Google Search.

3. Ten derde kunnen grote online platforms verplicht worden om securitymaatregelen te implementeren. Aanbieders worden genoodzaakt om samen te werken met onafhankelijke securityauditors. Aanbieders moeten procedures inrichten om te reageren op maatschappelijke crisissen als COVID-19, in samenspraak met de Europese Commissie. Tot slot kunnen er maatregelen worden verplicht om minderjarigen te beschermen, bijvoorbeeld een beperking op het gebruik van persoonsgegevens.

4. Ten vierde krijgt de Europese Commissie nieuwe rechten op toezicht van grote online platforms. De Commissie stelt twee nieuwe toezichthouders aan: Digital Services Coordinators en het Board for Digital Services. Zij kijken nadrukkelijk naar de manier waarop grote online platforms de DSA naleven.

Wanneer gaat de DSA in?

Hoewel de Raad en het Parlement lieten weten dat er een akkoord is bereikt, moeten de handtekeningen nog geplaatst worden. Er komt een officiële bevestiging; de enige vraag is wanneer. De Europese Commissie verwacht het proces op de korte termijn af te ronden. Vijftien maanden na dit moment gaat de DSA in. De uiterlijke ingangsdatum is 1 januari 2024.

Tip: Akkoord op Digital Markets Act nabij: strengere wetten voor big tech