Omdat Linux anders in elkaar zit dan Windows, zullen we het in dit deel hebben over alternatieven voor Windowsprogramma’s onder Linux. Je wilt immers nog steeds een goede browser om Techzine te bezoeken, een emailprogramma om al je vrienden mee te mailen, een messenger om je sociale contacten mee te onderhouden door in te loggen op MSN en nog een hele hoop meer.

Een klein puntje vooraf: mocht je willen overstappen op Linux, dan is het handig om tijdens de voorbereiding alvast over te stappen op de Windows varianten van de opensource software. Natuurlijk zijn niet alle Linux programma’s omgezet naar Windows, daarom wordt in dit deel ook aangegeven wanneer een Linux applicatie beschikbaar is voor Windows.

De basis
Zoals al eerder gemeld heb je aan alleen de kernel en de GNU software helemaal niks. Je kan (in principe dan) niks, behalve programma’s installeren. Daarom zijn er nog pakketten nodig. Een stuk software dat nodig is om met de kernel te kunnen communiceren. Dit kan door, zoals bij Windows, met een grafische interface, maar ook met een commandline, ook wel shell genoemd.

Die shell is te vergelijken met de dos commandoprompt, alleen is die van Linux vele malen sterker. Hieronder een kort lijstje van programma’s die ervoor zorgen dat je een grafische
interface of een commandline krijgt.

Bash
De meest gebruikte shell in Unixland. Het is een rewrite van de een oudere shell die de Bourne shell werd genoemd. Bash staat dan ook voor Bourne Again SHell. Bash is heel uitgebreid en is net zo sterk als een grafische interface. Je kan er zelfs handelingen automatiseren door de scripttaal van de shell te leren. Dit is erg handig om bijvoorbeeld grote webservers mee te onderhouden, omdat dat met de hand teveel onderhoud kost. Er zijn nog meer shell’s naast Bash, bijvoorbeeld ash, de Korn shell en de C shell. De Bash shell wordt echter het meest gebruikt.

X.org
Wat een shell voor de commandline is, is de X-server voor de grafische interface. De meest gebruikte X-server is X.org. Daarvoor was er Xfree86, wat de populairste X-server was voor Linux en andere Unix varianten. Uit onvrede is echter X.org ontstaan, De code van Xfree86 is als basis genomen en de programmeurs zijn daarmee verder gegaan. Deze methode heet ‘forken’. Deze is nu de standaard in Linuxland, bijna elke distributie levert dit erbij. X.org zorgt ervoor dat de input en de output van Window manager geregeld wordt. Hier kom ik later nog op terug. De server zorgt ervoor dat alles goed op het scherm weergegeven wordt, kortom, voor de invoer en voor de uitvoer.

Window manager
De Window manager is de aankleding van je desktop. Hij bepaalt dus hoe de desktop er uitziet. Als je alleen de X-server zou starten, zie je een grijs scherm met een cursor. De Window manager zorgt voor kleuren en de gebruiksvriendelijkheid. Er zijn heel veel verschillende soorten window managers die er allemaal verschillend uitzien en dus is er voor ieder wat wils. Een voorbeeld van een Window manager is Enlightment.

Desktop environment
Je hebt ook nog iets dat een stapje verder gaat dan een Window manager. Dit zijn complete pakketten, waar naast een window manager ook allerlei software inzit. Neem bijvoorbeeld een officepakket, een messenger, een muziekprogramma en nog veel meer andere programma’s. De twee bekendste desktop environments zijn KDE (logo links) en Gnome. Deze worden dan ook meestal bij de Linux distributies geleverd. Het is dan of KDE, of Gnome, of allebei.
Bij sommige Distributies kan je kiezen, bij anderen heb je geen keuze en moet je het handmatig doen.

Office applicaties
Voor Windows gebruiken de meeste mensen Microsofts Office pakket. Er zijn echter uitstekende alternatieven die opensource zijn en ook onder Linux werken.

Openoffice.org
Een opensource en gratis alternatief voor Office, waar ik erg over te spreken ben. Het is ook te gebruiken onder Windows en momenteel typ ik ook dit artikel onder Windows, in de tekstverwerker van Openoffice, die Writer heet. En het bevalt me uitstekend. Er zit net zoals in Office een tekstverwerker, spreadsheetprogramma, diashow programma enzovoorts in. De bestanden van Office (zoals het .doc formaat) zijn ook te openen in Openoffice.org, Andersom (het .odt formaat van writer) is weer niet te openen in Office.

Staroffice
Gemaakt door Sun voor hun Solaris systeem, wat een ander soort Unix is. Hier was Openoffice ook op gebaseerd. Nu is het echter andersom, Sun helpt met de ontwikkeling van Openoffice en baseert Staroffice op Openoffice. De functies in beide pakketten zijn daarom ook met elkaar te vergelijken.

Koffice
Het Officeprogramma van KDE. Ook de functies in dit pakket zijn te vergelijken met die van Openoffice en Staroffice.

De bovenste drie pakketten zijn zogenaamde office suites. Dit zijn net zoals Microsoft’s office volledige pakketten met tekstverwerkers, spreadsheetprogramma’s en nog veel meer. Er zijn ook losse varianten van. Zo is Abiword een goede losse tekstverwerker en Gnumeric een mooi alternatief voor Excel.

Internet applicaties
Voor het surfen op en chatten via het internet zijn diverse applicaties beschikbaar. Er zijn heel wat opensource programma’s hiervan beschikbaar, daarom beperk ik me tot de meest bekende applicaties in deze categorie.

Gaim
Een messengerclient. Hiermee kun je op verschillende chatprotocollen tegelijkertijd inloggen. Voorbeelden daarvan zijn MSN, IRC, Yabber en AOL.

X-chat
Met deze applicatie kan je inloggen op een IRC server. Het is een variant van de vrij bekende MIRC client.

Firefox
De meest bekende opensource browser en serieuze concurrent voor Microsofts Internet Explorer. Meer over Firefox is te vinden in deze review op Techzine

Thunderbird
Een e-mailclient van de makers van Firefox.

Evolution
Een handige mailclient voor mensen die nieuw zijn in de Linuxwereld. Het programma is een bijna exacte kloon van Microsofts Outlook mailclient en daardoor makkelijke te gebruiken.

Multimedia applicaties
Natuurlijk wil je Linux ook gebruiken voor het luisteren naar muziek en het afspelen van films. Ook daar zijn een hoop opensource applicaties voor gemaakt.

Mplayer
De beste applicatie om videobestanden mee af te spelen onder Linux. De speler is standaard voorzien van een aantal plugins waarmee de meeste multimediabestanden afgespeeld kunnen worden. De applicatie kan ook vanaf de commandline gebruikt worden.

XMMS
Een mp3-speler voor Linux die veel op Winamp lijkt. Overigens kan XMMS ook overweg met de vele skins die beschikbaar zijn voor Winamp.

Xine
Na Mplayer de beste applicatie voor het afspelen van videobestanden onder Linux. Ook hier zijn weer vele plugins voorzien voor de meeste multimediaformaten.

K3b
Een applicatie waarmee CD’s en DVD’s gebrand kunnen worden. Werkt met een grafische gebruikersinterface, waardoor het eenvoudig te gebruiken is.

Grafische applicaties
Zo nu en dan een foto bewerken en grafische elementen ontwerpen voor bijvoorbeeld een website moet ook kunnen onder Linux, de volgende applicaties kunnen daarbij helpen.

Gimp
De Linux tegenhanger van Photoshop. Volgens sommigen is dit pakket zelfs beter dan Photoshop, maar toch hopen veel Linux gebruikers dat er binnenkort ook een Linux versie van Photoshop uitgebracht gaat worden. Gimp draait ook overigens onder Windows.

Blender3D
Om 3D-modellen te maken onder Linux kun je Blender3D gebruiken. De applicatie is te vergelijken met het bekende 3DStudio Max.

Pov-Ray
Pov-Ray is een raytracer. Met een raytracer kunnen 3D afbeeldingen doorgerekend worden en ondertussen verbeterd worden.

Server Software
Zoals in het eerste deel te lezen was, is Linux een zeer stabiel besturingssysteem en dus uitermate geschikt om als server te gebruiken. Om zelf een pagina te hosten op je server kun je de volgende applicaties gebruiken.

Apache
De meest gebruikte webserversoftware die er is. De applicatie wordt gebruikt op 60 procent van alle webservers. Draait ook onder Windows.

Bind
Berkely’s internet name deamon, oftewel een DNS server. Verreweg de meestgebruikte DNS applicatie op servers, het staat op 80 procent van alle DNS servers.

MySQL
Een veelgebruikte database applicatie en werkt tevens onder Windows.

PHP
Een dynamische scriptingtaal. PHP wordt vaak in combinatie met MySQL gebruikt om bijvoorbeeld een weblog of webshop mee op te zetten. De scriptingtaal is niet platformafhankelijk.

Zoals je ziet is er voor de meestgebruikte applicaties wel een alternatief te vinden dat werkt onder Linux. Of deze alternatieven ook daadwerkelijk een goede vervanging zijn is nog maar de vraag, maar dat test ik volgende week!

In deze reeks zijn eerder verschenen: