Begrippen met de letter: P

• Index
• *
• A
• B
• C
• D
• E
• F
• G
• H
• I
• J
• K
• L
• M
• N
• O
• P
• Q
• R
• S
• T
• U
• V
• W
• X
• Y
• Z

Packet

Hoeveelheid data die als geheel over internet wordt verzonden volgens het IP-protocol. Een pakketje bestaat uit een vast aantal bytes. Een bestand wordt gesplitst in pakketjes die afzonderlijk worden verzonden.

Packet switching

Techniek waarbij een bericht wordt gesplitst in pakketjes alvorens te worden verzonden. De ontvanger stelt het oorspronkelijke bericht weer samen uit de afzonderlijk ontvangen pakketjes. Internet is een packet-switching netwerk.

Page Description Language (PDL)

Een reeks opmaakcodes die naar de printer wordt verzonden zodat de tekst en afbeeldingen op de gewenste manier worden afgedrukt.

Pagina's per minuut (ppm)

Het aantal standaard A4-tekstpagina's dat een printer per minuut kan afdrukken. Een normale laserprinter kan tussen de 6 en 12 (zwart-wit) pagina's per minuut afdrukken. Voor een goedkopere bubblejet-printer moet hooguit op 2 pagina's per minuut worden gerekend.

PAP

Elementaire vorm van verificatie. Een gebruiker geeft een gebruikersnaam en een wachtwoord op. De computer vergelijkt deze met een tabel met namen en wachtwoorden. HTTP maakt gebruik van PAP.

Parity

Telling van 0-bits en 1-bits bij datacommunicatie om te controleren of een teken juist is ontvangen. Dit wordt nagegaan aan de hand van een extra meegezonden pariteitsbit. Bij even pariteit ('even parity') dient het aantal 1-bits deelbaar te zijn door twee; bij oneven pariteit ('odd parity') moet er een oneven aantal 1-bits zijn. Is dit niet het geval dan is er tijdens de verzending een fout opgetreden.

Partitie

Een methode om een harde schijf onder te verdelen in blokken die men kan voorzien van een eigen station-letter ('C', 'D' enz.). Bij aanschaf van een grote harde schijf kan het handig zijn om deze op te splitsen in partities. Hierdoor wordt bovendien op oudere computers de opslagcapaciteit vergroot.

Patch

Aanvulling op een (onderdeel van een) programma om een bug te verhelpen.

PCI

Afkorting van 'Peripheral Component Interconnect'. Een zeer snel werkende aansluiting op het moederbord van een PC die gebruikt kan worden door componenten die op een snelle manier grote blokken gegevens met elkaar moeten uitwisselen.

PCM

Afkorting voor 'Pulse Code Modulation' (impuls code modulatie). Een methode voor het opslaan van geluiden in een nauwkeurig, compact formaat dat wordt gebruikt door de betere geluidskaarten. Door deze opslagmethode is het mogelijk om dit soort geluidsbestanden snel via ISDN-lijnen te versturen.

PCMCIA

Personal Computer Memory Card International Association. Aansluitnorm voor memory cards. PCMCIA kaartjes zijn snel verwisselbaar zonder de kast te openen en kunnen allerlei randapparatuur bevatten. Zo zijn er kaartjes met geheugen, met modems en complete harde schijven.

PCMCIA-kaart

Een kleine kaart die veel gebruikt wordt bij draagbare computers en waarop zich bijvoorbeeld een modem of een extra harde schijf bevindt. De officiële naam van zo'n 'PCMCIA' is 'Personal Computer Memory Card International Association', genoemd naar een groep fabrikanten die een methode heeft vastgelegd voor het maken van kleine randapparatuur). Een PCMCIA-kaart ziet eruit als een dikke creditcard en is aan de korte zijkant voorzien van een aansluiting. De kaart kan in de gleuf van een notebook worden geschoven.

PDA

Afkorting van 'Personal Digital Assistant'. Een zakcomputer (palmtop-PC) waarbij een tekstverwerker, agenda, gegevensbestand, e-mailkoppelingen, modem en fax zijn opgenomen in een apparaat van zakformaat.

PDF

Een bestandsformaat van documenten dat gemaakt wordt en bekeken kan worden door de Adobe Acrobat Reader, Acrobat Capture, Adobe Distiller, Adobe Exchange, en de Adobe Acrobat Amber Plug-in voor Netscape Navigator. Dit bestandsformaat werd ontwikkeld in de hoop de formatering van documenten die op het Internet worden gebruikt te standaardiseren. Een van de voordelen van het gebruikt van Acrobat en PDF's is dat je snel documenten naar een collega of naar het hele bedrijf kunt sturen zonder herschrijving of het leren van nieuwe applicaties.

Peer to peer

Een peer to peer netwerk is er een waarbij geen gebruik wordt gemaakt van een file-server. De computers zijn onderling met elkaar verbonden en delen samen data en hardware.

Perl

Een krachtige, maar ongestructureerde programmeertaal die vooral goed is om snelle en vuile programma's te schrijven die tekstbestanden doorgeven. Daarom is Perl een goede keuze voor programmeurs die CGI scripts schrijven om de input en output van webpagina's te automatiseren. Perl werd in 1986 uitgevonden door Larry Wall.

PGP (Pretty Good Privacy)

PGP is een programma waarmee e-mail beveiligd kan worden. PGP encrypt de te verzenden berichten. Daarnaast kan PGP ook gebruikt worden voor de authenticatie van e-mailberichten, waardoor de ontvanger zeker is van de identiteit van de afzender.

PHP

PHP is de afkorting van 'PHP: Hypertext Preprocessor', een (gratis) open-source scripttaal die met behulp van webserver-software (meestal Apache) werkt. Leuk om te weten is dat de afkorting in de loop der tijd is aangepast. De taal heette namelijk eerst 'Personal Home Page Tools'. Door het succes van deze taal heeft men tot deze naamswijziging besloten.

Pica

Een eenheid voor het meten van de tekenhoogte die overeenkomt met 12 punten (4,23 mm).

Ping

Een programma dat de knooppunten in een netwerk of Internet-verbinding test om ervoor te zorgen dat deze naar behoren functioneren. Indien u Internet gebruikt, ziet u soms de mededeling 'PING Tested'. Dit betekent dat uw Internet-provider (aanbieder) zijn verbindingen met andere computers heeft getest.

Pipelining

1. Het uitvoeren van meerdere instructies tegelijk door een processor om de snelheid te verhogen. Sommige snelle computers maken gebruik van pipelining om de snelheid te verhogen door meerdere instructies in iin keer uit te voeren. 2. Het uitvoeren van meerdere taken tegelijk, bijvoorbeeld een beeld comprimeren en opslaan terwijl het wordt gescand.

Pitch

1. De afmeting van beeldpuntjes op een computerscherm. Hoe kleiner deze zijn, hoe beter de beeldkwaliteit. 2. Het aantal tekens dat op een regel van iin inch past. Bij regeldrukkers is gewoonlijk een pitch van 10, 12 en 17 tekens per inch beschikbaar. 3. De frequentie van een geluid.

Pixel

Een beeldpuntje (picture element)waaruit een (bitmap) afbeelding is opgebouwd. Een pixel is een beeldpuntje dat iin bepaalde kleur heeft. De kwaliteit van een afbeelding wordt bepaald door het aantal pixels in horizontale en verticale richting.

Plasmascherm

Een scherm waarbij voor het weergeven van tekst gebruik wordt gemaakt van gasontlading. Een plasmascherm is net als 'LCD' en 'TFT' een dun scherm. Het verschil is echter dat plasma schermen een echte glasplaat bevatten.

Platform

Een andere benaming voor het gebruikte computer(besturings)systeem (Windows, Unix of Apple). Hiermee wordt het type hardware of de combinatie van hard- en software bedoeld waaruit een computersysteem bestaat. Met een PC-compatibel platform wordt gewoonlijk een computer bedoeld die is voorzien van een Windows installatie. Wanneer u nieuwe software koopt, staat op de verpakking het type platform aangegeven dat nodig is om de software te kunnen draaien. Op computerspellen staat ook voor welk platform het is bedoeld (PC Windows, Playstation of een ander systeem).

Plotter

Afdruk apparaten waarmee diagrammen, grafieken en (grafische) tekeningen getekend kunnen worden, meestal op een formaat groter dan A4.

Plug-and-play

Een technologie die het makkelijker maakt om aanvullende hardware (printers, scanners en uitbreidingskaarten) op een computersysteem aan te sluiten. Bij plug-and-play apparaten is het installeren van de benodigde drivers (hulpprogramma's) een stuk eenvoudiger.

Plug-in

Een plug-in is een programma dat uitgevoerd wordt binnen het scherm van een ander programma. Het voordeel van een plug-in, in tegenstelling tot een extern hulpprogramma, is dat het programma en de plug-in geïntegreerd zijn met elkaar.

Polygoon

Veelhoekige basisfiguren waaruit binnen 3D-programma's driedimensionale voorwerpen worden opgebouwd.

POP

Het protocol dat gebruikt wordt door mail cliënten om berichten van een mail-server te openen. Er zijn drie smaken: POP1, POP2 en POP3 waarbij het getal verwijst naar de verschillede versienummers van het protocol.

PoP

Afkorting voor 'Point of Presence'. Het is een telefoonnummer van een Internet-aanbieder (serviceprovider) dat u kunt gebruiken om contact te leggen met Internet. De meeste serviceproviders hebben tientallen 'PoP's' in het hele land, zodat u tegen lokaal tarief Internet op kunt.

Portscan

Van buitenaf controleren welke toegangsmogelijkheden een computer heeft. Wordt vaak gezien als een manier om te achterhalen op welke manier kan worden ingebroken op een computer. Er zijn echter ook internettoepassingen die toegangsmogelijkheden nodig hebben om correct te kunnen functioneren.

POSIX (Portable Operating System Interface)

POSIX is een geheel van standaarden voor interfaces welke op het UNIX besturingssysteem zijn gebaseerd. Er was een behoefte aan standaardisatie, omdat veel bedrijven software willen ontwikkelen welke onafhankelijk is van de gebruikte computersystemen. UNIX was geselecteerd als zijnde de basis van de standaard interface, omdat UNIX een open systeem is. Elke standaard binnen POSIX is gedefineerd als een getal na de naam POSIX. De belangrijkste zijn POSIX 1 en 2. POSIX 1 is de standaard voor een applicatie interface in programmeertaal C. POSIX 2 is de standaard shell en utilities interface. De POSIX interfaces zijn door het IEEE gestandaardiseerd. Deze zijn gespecificeerd in de X/Open Programming Guide 4.2, ook wel Single UNIX Specification of UNIX95 genoemd. Versie 2 van de Single UNIX Specification is ook bekend onder UNIX98.

POST

Een afkorting voor 'Power On Self Test', het is de test die een computer uitvoert als u hem aanzet.

PowerPC

PowerPC is een microprocessor, ontwikkeld door Apple, IBM en Motorola, welke gebruikt maakt van het Reduced Instruction Set Computing, RISC, techniek. De PowerPC chip wordt geïnstalleerd in IBM's RS/6000 werkstations met z'n op UNIX gebaseerde AIX besturingssysteem en in Apple's Macintosh computers met hun MacOS besturingssysteem. De drie ontwikkelingsbedrijven, verenigd in de zogenaamde PowerPC Alliance, hebben van de PowerPC een open standaard gemaakt, zodat andere bedrijven de technologie verder kunnen ontwikkelen. De PowerPC is een alternatief voor de veel gebruikte processors van Intel, zoals de Pentiums.

PPP

Afkorting voor 'Point to Point Protocol'. Een verzameling commando's waarmee een PC in staat is een TCP/IP-protocol via een telefoonverbinding te gebruiken. Gewoonlijk werkt TCP/IP alleen via een netwerk, maar het PPP-systeem zet het protocol op het verkeerde been en laat het via een telefoonlijn werken. Het TCP/IP-protocol is de wijze waarop PC's met andere PC's communiceren via Internet. U gebruikt het PPP-systeem als u met behulp van een modem een verbinding met Internet tot stand wilt brengen.

Pre-scan

Een optie die veel plaat-scanners bieden waarbij een snelle scan met een lage resolutie (een soort preview) wordt uitgevoerd. Op basis van deze proef-scan kunt u de definitieve scan beter instellen (positionering en resolutie).

Presentatielaag

De presentatielaag is in het OSI-Model Laag 6. De presentatielaag bepaalt het formaat dat moet worden toegepast om data tussen netwerkcomputers uit te wisselen. Deze laag is in feite de tolk-vertaler van het netwerk. Bij de zendende computer vertaalt de presentatielaag de data die door de applicatielaag naar beneden is gezonden in een gemeenschappelijk erkend tussenformaat. Bij de ontvangende computer vertaalt de presentatielaag het tussenformaat in een formaat dat de applicatielaag van die computer ondersteunt. De presentatielaag is onder andere verantwoordelijk voor protocol-conversie, het vertalen van data, het wijzigen of converteren van de tekenset en het uitbreiden van grafische commando's. Verzorgt ook de compressie van data, waardoor het aantal te verzenden bits kan worden teruggebracht.

Primaire Cache

Een primaire cache is een stukje geheugen in de chip van de processor, die de prestaties van de processor verhoogt doordat er een aantal processor instructies van tevoren in worden opgeslagen. Een primaire cache is meestal tussen de 32- en de 64Kbyte groot. De tegenhanger van de primaire cache is de secundaire.

Print Server

Een printserver is een netwerkserver, waarop alle printers zijn geïnstalleerd. Vanaf elke werkplek in het netwerk kan via deze server op elke geïnstalleerde printer documenten worden afgedrukt.

Printer Buffer

Een printerbuffer is een tussengeheugen om gegevens voor een printer snel in op te kunnen slaan. Een computer is zo weer snel vrij om aan te werken.

Printerstuurprogramma

Software-programma dat ervoor zorgt dat de printer de juiste stuurcodes ontvangt voor bijvoorbeeld het overschakelen naar vette of cursieve letters. Stuurcodes verschillen per merk printer, hoewel er wel enkele veelgebruikte standaarden zijn. Printerstuurprogramma's worden ook printerdrives genoemd.

Processor

Centrale rekeneenheid van een computer in de vorm van een chip.

Programma (Applicatie)

Een software-programma is een set van instructies voor een computer, waarmee deze teksten kan verwerken, berekeningen kan maken, kan tekenen, etcetera. In principe omvat applicatie of programma alle software, behalve systeemsoftware als Windows, DOS of UNIX. De term programma is inmiddels wat verouderd. Termen als Applicatie, app en software worden meer gebruikt. Programma's worden door hun omvang doorgaans op CD-ROM verspreid. Ook kunnen veel programma's worden gedownload. De kleinste programma's waar gebruikers mee te maken kunnen krijgen zijn virussen.

Programma informatiebestand (PIF)

Een bestand dat de omgevingsinstellingen bevat voor een bepaald programma. Onder de omgevingsinstellingen wordt verstaan de hoeveelheid geheugen die het programma nodig heeft en de wijze waarop het programma omgaat met grafische afbeeldingen en printers. Over het algemeen stelt Windows deze opties in op standaardwaarden en is het niet nodig ze te bewerken.

Projected Free Space

Projected free space is de globale inschatting van de hoeveelheid gegevens die, met behulp van compressie, nog op de harde schijf kan worden opgeslagen.

PROM (Programmable Read Only Memory)

PROM is een read only memory chip, ROM, welke eenmalig door de gebruiker kan worden bewerkt om een ROM-op-maat te genereren. Voor de eenmalige bewerking van een ROM-chip is een PROM programmer benodigd. De PROM programmer bewerkt electronisch specifieke cellen van een ROM. Dit proces wordt dan ook wel burning the PROM genoemd. Omdat dit proces nagenoeg foutloos geschiedt, worden inmiddels EPROM en EEPROM-chips gebruikt.

Protocol / Netwerkprotocol

Gedragsregels/afspraken met betrekking tot de wijze van het versturen en ontvangen van informatie via netwerken.

Protocollensuite

Een protocollensuite is een groep van samenwerkende protocollen.

Provider

Een aanbieder van een verbinding naar het Internet.

Proxy-server

Een proxy-server is een server die een compleet bedrijfsnetwerk via een verbinding toegang geeft tot internet. Met andere woorden: een computer, hetzij werkstation of server, die namens een ander werkstation data over Internet zendt en ontvangt en die vervolgens doorgeeft aan het juiste werkstation. De proxy is een applicatie die zowel op een server als op een werkstation kan draaien, zodanig dat het interne netwerk afgeschermd is voor internet, maar er wel toegang heeft. De proxy kan meerdere verzoeken van verschillende werkstations aan, mits hij de data gescheiden kan houden. Ook wordt met proxy-server computers bedoeld welke veelgevraagde gegevens, zoals populaire pagina's op het WWW, plaatselijk op de eigen computer van de provider opslaan. De toegang tot die informatie wordt zo een flink stuk sneller.

Public domain (PD)

Software waarvoor geen beperkingen gelden met betrekking tot het maken van kopiekn. Public domain-programmatuur is zeldzaam, omdat er geen auteursrechten meer op rusten. Wat vaker voorkomt is freeware, software waar nog steeds copyright op rust, maar waarvan de auteur vrije distributie toestaat.

Pull-down menu

Menu dat zich ontrolt onder een woord in een menubalk.

Push-technologie

Verzamelnaam voor technieken waarbij informatie en software van de server via het World Wide Web naar de browser wordt gestuurd. Voorbeelden hiervan zijn Webcasting en Server push.