De gemeenteraad van Zeewolde besluit dat er een Meta datacenter in Zeewolde mag komen. Een hoogtepunt in een langslepende discussie over landelijk beleid, duurzaamheid en autonomie.

In 2019 kreeg de gemeente Zeewolde de vraag naar de mogelijkheid om een datacenter in Zeewolde te bouwen. Volgens de gemeente kwam de vraag van een “Amerikaanse techbedrijf”. Meta, weten we inmiddels – het moederbedrijf van Facebook.

Initiatieven rondom datacenters worden in Nederland op een regionaal niveau bepaald. De gemeente gaf gehoor aan het verzoek, stelde ontwerpplannen op en kwam vanavond bijeen om te besluiten of er een datacenter in Zeewolde mag komen.

De ontknoping

In het raadshuis liepen de emoties hoog op. “Ik heb u niet verkozen om een lelijke doos met stampende computers in ons dorp neer te plempen”, vuurt een burger naar de raad. Andere inwoners spreken kalmer, maar delen de wens. De gemeente zou onvoldoende informatie over de gevolgen van een datacenter in Zeewolde hebben verzameld, gedeeld of overwogen. Meerdere sprekers trekken de bevoegdheid van de raad voor een beslissing van deze grootte in twijfel.

Volgens de raadsleden leidde dezelfde frustratie in de afgelopen dagen en weken tot haatmails, dreigementen en intimidatie. Fractievoorzitters van de VVD, CDA en ChristenUnie vangen hun betoog aan met een afkeuring van het sentiment. Vanavond beslissen zij onder druk. Hun kinderen zijn bedreigd. Maar besluiten zullen ze, want dat bepaalt de wet.

Het aanleggen van een datacenter wordt door dezelfde landelijke richtlijn ingekaderd als een woningpark: de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). Een veelgehoord argument tegen de aanleg van een datacenter in Zeewolde is dat de NOVI appels en peren vergelijkt. Een gemeenteraad zou onvoldoende expertise hebben om de langetermijngevolgen van een datacenter te kunnen overwegen.

“We zijn een lekenbestuur”, erkent Erik van de Beld (ChristenUnie). “Er had een landelijk beleid moeten liggen”, voegt Yvonne van Bruggen (GroenLinks) toe. Toch ligt dat beleid er niet. Hoewel de landelijke discussie over een datacenterstrategie inmiddels is aangewakkerd, is het “te weinig en te laat”, zoals een raadslid beschrijft.

Het is wat ongemakkelijk, een raad die tegen wil en dank voor een wereldse beslissing komt te staan. Desondanks wordt de beslissing genomen. De komst van een datacenter krijgt groen licht. “We lopen niet weg voor het onbekende”, aldus Hendrik Visser (VVD).

We spraken over het onderwerp in een podcast: ‘de zeperd van Zeewolde’. Luister de podcast hier om in een mum van tijd volledig op de hoogte te zijn.

Tip: Datacenters: Blijft Nederland de gateway tot Europa?