Je hebt vast wel eens gehoord dat een van de voordelen van cloud kostenbesparing is. Tot op zekere hoogte is dat ook zo, maar door de enorme adoptie van cloud resources zijn er ook een hoop overbodige uitgaven. In het Engels wordt dit fenomeen ook wel ‘cloud waste’ genoemd. Met FinOps is er een discipline die antwoord biedt. Het streeft ernaar bedrijven te helpen bij geld besparen en verdienen.

Cloud computing bestaat inmiddels meer dan 15 jaar. De manier waarop we het momenteel kennen, wist aanvankelijk door de lancering van de diensten van AWS populair te worden. Microsoft Azure, Google Cloud, Oracle Cloud en IBM Cloud zorgden ook voor extra populariteit. Iedere cloud heeft zijn eigen voor- en nadelen. Gezamenlijk wisten de aanbieders in ieder geval organisaties enthousiast te krijgen door de voordelen rond agility, provisioning en elasticiteit. Ontwikkelaars en de business kunnen flinke progressie boeken.

Het enthousiasme heeft tot flinke adoptie geleid. Organisaties maken momenteel dan ook vaak gebruik van meerdere clouds. Ze zijn daarbij echter mogelijk vergeten om bepaalde waarborgen in te bouwen. Daardoor zijn bepaalde uitgaven aan de cloud overbodig en worden ook niet altijd de potentiële opbrengsten door de cloud behaald. Volgens data van softwarebedrijf Flexera zou het percentage ‘cloud waste’ liggen op 32. Als we van dat cijfer uitgaan, kunnen bedrijven in potentie dus significante kostenbesparingen doorvoeren.

FinOps voor optimalisering

Verschillende IT-leveranciers zijn op deze ontwikkeling gesprongen. In de markt is dan ook een nieuwe discipline ontstaan, genaamd FinOps. Bij deze discipline worden best practices en technologieën gebruikt om de uitgaven aan de cloud te optimaliseren en beheren. Om hier een serieuze zaak en markt van te maken is er inmiddels een heuse FinOps Foundation, waar dan weer de Linux Foundation en Cloud Native Computing Foundation achter zitten.

Deze FinOps Foundation heeft ook een definitie opgesteld. “FinOps is een evoluerende discipline en culturele praktijk voor financieel beheer in de cloud, waarmee organisaties maximale bedrijfswaarde kunnen behalen door engineering-, finance-, finance, technology- en business-teams te helpen samenwerken aan datagestuurde uitgavenbeslissingen”, aldus de FinOps Foundation. De FinOps Foundation legt hierbij nadruk op dat de discipline net zo goed gaat over geld verdienen als geld besparen. Het gaat om het maximaliseren van bedrijfswaarde van de cloud, door samenwerkingen tussen bestuurders, engineers, FinOps-uitvoerders, operations, finance en procurement te ondersteunen. Dat gedeelte van FinOps was aanvankelijk niet helemaal duidelijk, waardoor analisten kritiek uitten op de denkwijze. De discipline houdt dan ook rekening met invalshoeken om de juiste optimalisatie- en beheerkeuzes te maken. Cross-functionele teams werken samen om snellere productlevering te realiseren, terwijl ze tegelijkertijd meer financiële controle en voorspelbaarheid realiseren.

In het bijzonder richt FinOps hiervoor op drie zaken. Ten eerste efficiëntie, wat wil zeggen dat bedrijven kijken hoe ze cloud resources juist inzetten en de meeste waarde halen uit iedere euro die ze uitgeven. Ten tweede is er optimalisatie van de financiën, waarbij gekeken wordt naar meer zaken gedaan krijgen met minder. Tot slot is er voortdurend ruimte voor verbetering door te leren van fouten en successen.

Verhaal gaat verder na onderstaand kader

Voorbeeld van ‘cloud waste’

De in dit artikel besproken ‘cloud waste’ komt op verschillende manier voor. Om het inzichtelijk te krijgen zullen we een praktijkvoorbeeld geven. In het voorbeeld gaan we ervan uit dat we met een grote organisatie met honderden applicaties te maken hebben. Veel van die applicaties zullen voor de dagelijkse werkzaamheden nodig zijn. Denk aan een CRM-systeem, dat dagelijks door de sales- en marketingmedewerkers gebruikt wordt. Dit soort software moet zo goed als altijd beschikbaar zijn. Daarvoor gebruikt de organisatie de benodigde cloud resources.

Er zijn echter ook applicaties die eens in de zoveel tijd gebruikt worden. Het kan gaan om een specifiek boekhoudpakket dat een keer per kwartaal voor een flinke administratieve klus ingezet wordt. Houd je organisatie dergelijke applicaties voortdurend in de lucht, dan gaat er eigenlijk veel geld verloren aan iets wat niet nodig. Het maakt immers voortdurend gebruik van resources.

In een organisatie met honderden applicaties kunnen meerdere applicaties op een dergelijke manier periodiek gebruikt worden. Idealiter laat je ze echter alleen draaien wanneer ze daadwerkelijk nodig zijn. Daarvoor zou IT dan het grote applicatielandschap moeten analyseren, om zulk gebruik te identificeren. Daarna kan het in- en uitschakelen geregeld worden. Dat zou echter veel handmatig werk zijn. Automation biedt uitkomst. Het kan identificeren en workloads uit- en aanzetten als de cloud resources niet gebruikt hoeven te worden.

Transparantie realiseren

FinOps richt zich dus heel erg op het optimaliseren van de kosten. We besloten om wat inzichtelijker te krijgen hoe dat precies werkt door in gesprek te gaan met Travis Greene, Director of ITOM Product Marketing bij Micro Focus. Micro Focus is een van de partijen die een FinOps-oplossing biedt, als onderdeel van de Hybrid Cloud Management X (HCMX)-oplossing. Volgens Micro Focus functioneert FinOps immers het best wanneer het als onderdeel van een centrale beheeroplossing voor de hybrid cloud ingezet wordt. Zo’n Hybrid Cloud Management-oplossing realiseert namelijk totale visibility in iedere cloud van een bedrijf.

We schreven eerder een artikel over de HCMX-oplossing. Mocht je over dat overkoepelende producten meer willen weten, kan je ons artikel teruglezen.

Micro Focus kan met de oplossing dan ook als het ware kijken naar het cloudgebruik van je organisatie. Daarvoor heeft het de kennis over en integraties met iedere grote cloud die een organisatie mogelijk gebruikt. Vervolgens wordt het gebruik van alle clouds in beeld gebracht op een centraal dashboard. Zijn er gebieden waar je organisatie geld als het ware weggooit? Dat maakt Micro Focus HCMX FinOps Express inzichtelijk.

Waarborgen inbouwen voor compliance

Greene haalt aan dat dit het globale streven is, waarbij bedrijven op zoek gaan naar terreinen om optimalisaties door te voeren. In de optiek van Greene valt tegelijk ook winst te halen door waarborgen in te bouwen om hoge uitgaven te voorkomen. “Dat kan door security- en compliance-overtredingen te voorkomen voordat ze plaatsvinden. Dan hoef je minder op je maandelijkse uitgavenrapport uit te zoeken waar de hoge kosten vandaan komen.”

Micro Focus biedt hiervoor zodoende ‘compliance guardrails’. Hiermee kunnen organisaties bijvoorbeeld regels opstellen voor het maximum te besteden bedrag. Greene haalt een situatie van Micro Focus zelf aan, waarbij zulke compliance guardrails handig hadden kunnen zijn. Destijds waren ze echter nog niet beschikbaar. “We hebben duizenden ontwikkelaars in dienst bij Micro Focus. Zij gebruiken cloudinfrastructuur voor testing en deployment. Een van de developers probeerde een Jenkins-instance te deployen. Helaas waren niet alle policies en securitymaatregelen geïmplementeerd. De server werd gehackt en gebruikt voor het minen van bitcoin. We kregen voor die server een rekening van meer dan 100.000 dollar dan oorspronkelijk gedacht en we moesten dagen uitvogelen waar de kosten vandaan kwamen.”

Orchestration engine

Een ander component dat wat Greene betreft niet mag ontbreken voor een praktische FinOps-oplossing, is een orchestration engine. Hiermee kunnen bedrijven workflows automatiseren. Greene omschrijft het als een no-code platform, omdat ermee visueel handelingen geregeld kunnen worden. Stel dat de provisioning van infrastructuur geregeld is, dan wil je ook nog bepaalde stappen zetten in productie. De IT-beheerder kan het bijvoorbeeld nodig achten dat de infrastructuur gemonitord wordt en dat backups tijdig gebeuren. Ook is het gewenst regelmatig de storagecapaciteit opnieuw vorm te geven. Alle taken na het in productie brengen van een workload mogen niet vergeten worden.

Op dat stuk gaat de orchestration engine zitten. Het ondersteunt daarmee het Operations-team, door op een eenvoudige manier automation door te voeren. Zij kunnen zo efficiënter werken, wat kosten kan besparen. Maar, misschien nog wel belangrijker is dat er een personeelstekort is en Operations nauwelijks aan de verzoeken toekomt. Die pijn kan automation enigszins verzachten.

Discovery en dependency mapping

Tot slot stipt Greene aan dat voor kostenbeheer ook discovery en dependency mapping belangrijk zijn. “In cloudomgevingen gaan de ontwikkelingen erg snel. Dat is het hele punt: we willen agility om snel zaken te deployen. Daarom heb je robuuste cloud discovery nodig, alsmede een on-premises tool. Veel bedrijven hebben immers een hybride architectuur. En ze draaien misschien wat infrastructuur in de cloud die storage en processingkracht on-premises doorkruist. Daarom heb je niet alleen een tool nodig voor discovery, maar ook een die verbanden legt. Hoe praat de applicatie met de database of webserver? Die dependency mapping is erg belangrijk voor probleemoplossing en change management.”

Investeren om kosten te besparen

Uiteindelijk bestaat FinOps als discipline nu enkele jaren, maar volgens Greene is het wel een veel heter onderwerp dan voorheen. In de markt waar hij verantwoordelijk voor is, kreeg hij eerst meer vragen over het beheervlak van hybrid cloud. Tegenwoordig gaat een groot deel van de vragen over het financiële aspect.

Als we dan kijken waarom organisaties een investering in een dergelijk product zouden moeten doen, dan valt op dat aanbieders van FinOps-oplossingen een aantrekkelijk licentiemodel hebben. Op de markt zijn er producten die twee tot drie procent van de clouduitgaven van een bedrijf als licentiekosten in rekening brengen. Andere leveranciers, waaronder Micro Focus, hebben een licentiestructuur met tiers op basis van de clouduitgaven. Qua kosten kan dat vergeleken worden met het percentagesysteem. Als je van de 32 procent aan ‘cloud waste’ uitgaat, dan zouden die investeringen zich dus snel terugbetalen. En daarmee belanden de clouduitgaven weer op een behapbaar niveau.