Apple de fout in en bewijst machtsmisbruik App Store

Abonneer je gratis op Techzine!

Er is regelmatig discussie over de App Store van Apple en diens beleid. Hierbij gaat het over de 30 procent van de omzet die men moet afdragen, maar ook over het al dan niet toestaan of blokkeren van applicaties. Termen als machtsmisbruik zijn niet ongewoon, maar het echt hard maken bleef lastig. Tot nu toe, want Apple is de fout in gegaan en heeft zelfstandig het machtsmisbruik bewezen.

Apple heeft een grove fout gemaakt, door zeer duidelijk machtsmisbruik toe te passen om een bedrijf te dwingen tot het toevoegen van betaalde diensten. Op die manier hoopte de techgigant mee te profiteren van de opbrengsten. Het bedrijf in kwestie bood puur een gratis service aan en wilde helemaal geen betaalde diensten promoten via zijn applicatie, maar mocht van Apple geen app-updates meer doorvoeren als er geen betaalde diensten werden toegevoegd.

Wat Apple alleen even vergeten was, is dat het bedrijf in kwestie leunt op een enorm grote open source-community. Een community die niet gediend is van dit gedrag. Een community die in staat is eenvoudig de media te halen en aandacht te krijgen van instanties die Apple hiervoor zwaar kunnen beboeten.

WordPress-community even gaan fan van Apple

Het bedrijf in kwestie is namelijk Automattic, de ontwikkelaar van het bekende WordPress CMS. Naar schatting gebruiken zo’n 35 procent van alle websites wereldwijd het CMS.

Automattic biedt WordPress.org aan, een versie met een grote open source-community en met allerlei gratis plugins en documentatie. Daarnaast is er WordPress.com, waar het bedrijf tegen betaling een managed WordPress website aanbiedt en die eventueel nog is uit te breiden met betaalde opties zoals een eigen domeinnaam. Dit zijn twee redelijk gescheiden werelden.

Naast die twee werelden zijn er ook nog WordPress-apps voor Android en iOS. Die apps hebben als functie dat mensen met een WordPress-website eenvoudig hun site kunnen beheren of updaten via hun smartphone of tablet. De commerciële diensten van WordPress.com worden nergens vermeld of gepromoot. Wel kan je een gratis WordPress.com website aanmaken, maar nogmaals de betaalde diensten worden nergens vermeld. Toch blokkeerde Apple plots het bijwerken van de iOS-app.

Apple blokkeerde updates voor WordPress-app

Apple eiste van Automattic dat ze in-app purchases zouden toevoegen. Hiermee kunnen additionele diensten, zoals een domeinnaam, gekocht worden vanuit de WordPress-app. Apple kan 30 procent van die opbrengsten pakken. Voor Automattic was dit geen optie, want het bedient met de app beide doelgroepen: de WordPress.org-community en WordPress.com-gebruikers. Betaalde opties passen daar niet bij.

Een van lead ontwikkelaars van WordPress, Matt Mullenweg, was niet blij met Apple’s gedrag en ging op onderzoek uit. Hij kwam erachter dat er diep verborgen in de supportpagina’s die zichtbaar zijn in de app wel melding wordt gemaakt van de betaalde diensten van WordPress.com. Dus besloot hij voor te stellen aan Apple om die pagina’s te blokkeren in de app, zodat ze niet zichtbaar zouden zijn. Dit in de hoop dat de WordPress-app weer gewoon zou worden vrijgegeven. Apple weigerde, er moesten betaalde opties worden toegevoegd aan de app.

WordPress overstag, maar community komt in verzet

Uiteindelijk zag Mullenweg geen andere oplossing dan te voldoen aan de eisen van Apple. Er wordt veel gebruikgemaakt van de app. Het niet kunnen doorvoeren van beveiligingsupdates of nieuwe features zou meer schade toebrengen. Wel besloot Mullenweg het via Twitter aan te kondigen, omdat hij wist dat de betaalde opties slecht zouden vallen onder community-leden. Ook legde hij uit dat ze gedwongen werden door Apple en het niet uit vrije wil was.

Die Tweets hebben ervoor gezorgd dat de community zich ging roeren en de media zich ermee ging bemoeien. In eerste instantie hield Apple voet bij stuk, dat WordPress niet voldoet aan de App Store-regels en daarom de betaalde features moet toevoegen.

Het lijkt erop dat er daarna iemand wakker is geworden bij Apple. Het bedrijf lijkt zich te realiseren dat het uitoefenen van macht op niets was gebaseerd en de mogelijke imagoschade en sancties van antitrust-organisaties vele malen groter kan zijn dan de omzet. Dus besloot Apple zijn keutel in te trekken en nu hoeven er ineens geen betaalde opties meer te worden toegevoegd.

Feit blijft dat Apple de schade al heeft aangericht. Het misbruikt duidelijk zijn macht om een appontwikkelaar te dwingen geld voor zijn cash cow te verdienen.

Meer partijen staan op tegen Apple

Recent is ook bekend geworden dat Apple en Amazon een deal hebben gesloten, waarbij Amazon geen 30 maar slechts 15 percent van de omzet hoeft af te dragen als er een Amazon Prime Video-abonnement wordt afgesloten via de iOS Prime Video-app. Dit werd bekend nadat de House Antitrust subcommittee in de Verenigde Staten een e-mail met deze afspraken openbaarde.

Nu hebben veel grote nieuwsuitgevers in de Verenigde Staten zich verzameld tegen Apple. Veel grote kranten betalen al jarenlang 30 procent van hun omzet aan Apple voor abonnementen die via de app zijn afgesloten. In Europa heeft Spotify een klacht ingediend bij de Europese Commissie over de 30 procent. Deze afspraak met Amazon is koren op de molen van Spotify.

Tot slot is Epic Games, de maker van de bekende game Fortnite, een rechtszaak begonnen tegen Apple. Het wil bij de rechter toetsen of die 30 procent wel legitiem is. Apple heeft de Fortnite-app verwijderd uit de App Store, omdat er buiten de app store om in-game aankopen konden worden gedaan.

Alles bij elkaar begint de druk op Apple toe te nemen. Daarnaast is het erg makkelijk geworden om het machtsmisbruik van Apple te bewijzen. De kans dat er reprimandes of gerechtelijke uitspraken gaan komen in het nadeel van Apple is groot.

Tip: Gaan Google, Apple en Amazon veranderen na historische hoorzitting?