Nederlandse 5G is traag, maar niet voor lang

Abonneer je gratis op Techzine!

Terwijl het Nederlandse 5G-netwerk ’s werelds een-na-grootste dekking heeft, doet de regionale snelheid onder voor meer dan 30 landen. Een verbinding in Seoul, Oslo of Abu Dhabi is bijna viermaal zo snel als in Amsterdam.

Dat concludeert Speedtest naar aanleiding van een wereldwijd onderzoek naar de snelheid en dekking van 5G-netwerken.

De Verenigde Staten heeft met 49 procent de grootste 5G-dekking ter wereld. Nederland volgt met 45 procent op nummer twee. De snelheid in hoofdsteden Amsterdam en Washington is aanzienlijk lager dan topscorers als Zuid-Korea, Noorwegen en Zweden. Aldaar is een verbinding bijna viermaal zo snel.

Speedtest vult aan dat de gemiddelde snelheid van alle 5G-verbindingen in het afgelopen jaar verminderde met 13 procent (download) en 39 procent (upload). Dat is niets om de schouders voor op te halen, maar onvoldoende om de waarde van 5G te verwerpen. Verbindingen blijven regelmatig tienmaal zo snel als voorganger 4G.

Snelheidsverlies is verklaarbaar. Een steeds groter aantal apparaten ondersteunt 5G-frequenties, wat het aantal verbindingen met netwerken verhoogt. Capaciteit wordt onder een grotere groep verdeeld, waarna snelheid vermindert. Sommige landen bestrijden het fenomeen succesvol door zendmasten aan te leggen. Andere landen, waaronder Nederland, lopen achter. Dit is waarom.

De technologie

Een 5G-netwerk bestaat doorgaans uit drie soorten masten. De eerste groep zendt golven met een lage frequentie, de tweede groep met een middenfrequentie en de laatste groep met een hoge frequentie. Golven met een lage frequentie hebben het grootste bereik, maar doen qua snelheid onder voor golven met een midden- of hoge frequentie.

Om zowel snelheid als dekking te realiseren plaatsen providers hun masten op strategische locaties. Een zendmast voor hoge frequenties werkt uitstekend in een dichtbevolkt stadscentrum. Het bereik van de mast is beperkt tot de stad, maar slaagt in het verbinden van een grote groep mensen. Masten voor golven met een midden- of hoge frequentie zijn praktisch voor dunbevolkte omgevingen. De golven reizen minder snel, maar leggen langere afstanden af om een grotere groep te dekken.

Een zendmast op elke straathoek bereikt de optimale snelheid. In de praktijk is dat onrealistisch. Providers moeten rekening houden met budgetten en overheidsrichtlijnen. In Zuid-Korea zijn de richtlijnen gunstig. De landelijke vraag naar 5G is gigantisch, wat de overheid aanspoort om de aanleg van een groot aantal masten toe te staan. Volgens Statista telt het land 170.000 stations voor 5G. Bijna 60.000 stations kwamen in het afgelopen jaar tot stand.

In Nederland wordt het netwerk conservatiever uitgebreid. Het meest recente rapport van overheidsinstantie Antennebureau wijst 50.000 5G-units uit. Met het laatste belanden we bij de verklaring voor de verschillen onder snelheid en dekking in wereldwijde landen. Het politieke klimaat bepaalt.

Balans tussen wens en wetgeving voor 5G

Volgens Speedtest zijn verbindingen in Oslo (hoofdstad Noorwegen) de een-na-snelste ter wereld. De landelijke dekking ligt echter op een magere 8 procent. Verbindingen in Stockholm (hoofdstad Zweden) zijn ’s werelds drie-na-snelste, maar de dekking van Zweden ligt op 2 procent. Beide landen ambiëren een groter bereik, maar kaderen de uitrol van het netwerk conservatief in. Saudi-Arabië en Zuid-Korea scoren zowel plaatselijk als landelijk uitstekend – en hebben een stimulerend beleid met elkaar gemeen.

In Nederland is de landelijke dekking uitzonderlijk, maar laat de regionale snelheid te wensen over. De positie belooft in de nabije toekomst te verbeteren. Op dit moment hebben providers een gemeentelijke vergunning nodig om een plaatselijke mast te installeren. Dat bepaalt de Telecommunicatiewet. In het afgelopen jaar is de wet aangepast om Europese internetdoelstellingen te realiseren. Gemeenten kunnen sindsdien verplicht worden om in te stemmen met aanlegplannen van 5G-stations. Providers krijgen steeds meer mogelijkheid om snelheden in steden en dorpen te verhogen. Het aantal 5G-stations wordt elke maand hoger, wat uitwijst dat de wetswijziging actief wordt benut.