Het nieuwe kader is bedoeld om Amerikaanse bedrijven te helpen voldoen aan de Europese AVG/GDPR.

President Joe Biden heeft een besluit ondertekend dat het lastiger maakt voor Amerikaanse inlichtingendiensten om toegang te krijgen tot persoonsgegevens, aldus POLITICO. Het besluit is een hoeksteen van het aankomende Privacy Shield voor de uitwisseling van persoonsgegevens tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie.

Het besluit is het gevolg van langdurige onderhandelingen tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie. Het hoogste gerechtshof van Europa oordeelde in 2020 dat de Verenigde Staten de persoonsgegevens van Europese inwoners onvoldoende beschermde op Amerikaanse grond. Volgens de rechters namen Amerikaanse surveillanceprogramma’s onvoldoende maatregelen om Europese persoonsgegevens te beveiligen.

Data Protection Review Court

Met het nieuwe besluit van Biden wordt er binnen het Amerikaanse ministerie van Justitie een toezichthouder opgericht. Het zogenaamde Data Protection Review Court controleert de manier waarop Amerikaanse inlichtingendiensten gegevens van zowel Europese als Amerikaanse inwoners inzien en gebruiken. Na de oprichting kunnen burgers via een speciale advocaat rechtszaken aanspannen om het gebruik van hun gegevens onder overheidsinstellingen aan te vechten.

Daarnaast krijgen ambtenaren meer bevoegdheden voor de bescherming van burgerrechten binnen het Amerikaanse Office of the Director of National Intelligence, een orgaan dat toezicht houdt op het werk van overheidsinstellingen om inbreuken op privacyrechten te voorkomen.

Inlichtingendiensten moeten veranderen

Het nieuwe beleid kan volgens POLITICO een belangrijke beperking opleggen aan Amerikaanse inlichtingendiensten werken. Het besluit van Biden verplicht inlichtingendiensten om alleen gegevens te verzamelen voor gedefinieerde nationale veiligheidsdoeleinden, op een noodzakelijke en proportionele manier. Inlichtingendiensten moeten hun beleid en procedures aanpassen aan de richtlijnen van het besluit.

Het besluit is de volgende stap in de totstandkoming van een nieuwe overeenkomst voor trans-Atlantische gegevensuitwisseling. Duizenden bedrijven, van Google tot General Electric, hebben een nieuwe richtlijn nodig om gegevens legaal uit te kunnen wisselen tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie.

Het besluit wordt binnenkort naar Brussel gestuurd, waar de Europese Commissie het document overweegt en omzet in haar eigen regels. Naar verwachting zal het proces zes maanden in beslag nemen. Verloopt alles volgens plan, dan verschijnt de definitieve overeenkomst in maart 2023.