De Digital Markets Act is vanaf nu actief. Het Europese regelpakket legt ’s werelds grootste technologiebedrijven aan banden.

Techgiganten bereidden zich in de afgelopen maanden voor op vandaag. De Digital Markets Act treedt in werking. De Europese Commissie stelde de wet op om de teugels van big tech aan te trekken. We legden de regels in een eerder artikel uit.

Over twee jaar strafbaar

De regels zijn vanaf nu actief, maar daar zal je voorlopig weinig van merken. De Digital Markets Act bevindt zich in de komende zes maanden in een implementatiefase. Tussen nu en 2 mei 2023 organiseert de Europese Commissie workshops om belanghebbenden over de impact van het pakket te informeren.

Twee maanden later begint het balletje te rollen. De regels van de Digital Markets Act zijn uitsluitend van toepassingen op organisaties die aan een reeks criteria voldoen, waarover later meer. Dergelijke organisaties, ook wel ‘gatekeepers’ genoemd, moeten zich tussen 2 mei 2023 en 3 juli 2023 bij de Europese Commissie melden.

Organisaties zijn zelf verantwoordelijk voor de controle van de criteria. Bedrijven moeten op eigen initiatief nagaan of de regels op hen van toepassing zijn. Organisaties die aan de criteria voldoen en geen melding maken blijven strafbaar voor overtredingen van de Digital Markets Act.

Zodra de Europese Commissie een melding ontvangt wordt het bedrijf onderzocht. Aan de hand van het onderzoek categoriseert de Europese Commissie het bedrijf als gatekeeper. Vervolgens krijgt het bedrijf een transitietermijn van zes maanden om aan de regels te voldoen. De deadline is 6 maart 2024. Vanaf dat moment zijn alle gatekeepers daadwerkelijk strafbaar voor overtredingen.

Digital Markets Act

Om een gatekeepers te zijn moet een organisatie aan de volgende voorwaarden voldoen. Allereerst is een gatekeeper in minstens drie lidstaten actief met een jaarlijkse omzet van 7,5 miljard euro of een marktaandeel van 75 miljard euro. Daarnaast heeft een gatekeeper 45 miljoen gebruikers per maand of 10.000 zakelijke Europese gebruikers per jaar. Tot slot moet een gatekeeper drie jaar lang aan beide voorwaarden voldoen.

Alleen gatekeepers krijgen met de nieuwe wet te maken. Op de website van de Europese Unie vind je een uitleg van de regels. Gatekeepers moeten derde partijen ondersteunen, data delen met klanten, adverteerders eerlijk behandelen en meer.

Bovendien mogen gatekeepers met een online marktplaats hun eigen producten niet voortrekken ten opzichte van derde partijen. De regel heeft een grote impact op Amazon.com, een platform dat op dit moment door meerdere markttoezichthouders wordt verdacht van machtsmisbruik.

Gatekeepers die de regels eenmalig overtreden riskeren een boete van 10 procent van de wereldwijde jaaromzet. Herhaaldelijke overtreders riskeren een boete van 20 procent.

Waarom?

Onlangs probeerde de markttoezichthouder van Italië Amazon te beboeten voor het voortrekken van eigen producten. Amazon ging in hoger beroep en ontsnapte aan een straf van 1,1 miljard euro. Achteraf reageerden Italiaanse media dat toezichthouders onvoldoende middelen hebben om grootbedrijven te veroordelen. Dat is precies waarom de Digital Markets Act in het leven werd geroepen. 

Soms hebben techgiganten meer geld en expertise dan toezichthouders. De positie maakt het mogelijk om aanklachten succesvol aan te vechten. Naast nieuwe regels schept de Digital Markets Act duidelijkheid onder bestaande regels. De Europese Commissie hoopt dat toezichthouders als gevolg effectiever kunnen handhaven.

Tip: Moet big tech meebetalen aan de glasvezel en mobiele netwerken?